به گزارش اطلاع با ما ، آب: تهران در آستانه یکی از پرتنشترین دورههای کمآبی خود قرار گرفته و ایده انتقال آب از جنوب کشور دوباره به تصمیمسازان برگشته است. محاسبات نشان میدهد ورود آب شیرینشده میتواند قبض ماهانه خانوار را به محدوده پنج تا ۱۳ میلیون تومان برساند؛ هزینهای که برای بسیاری از خانوادهها غیرقابلتحمل است. کارشناسان میگویند پیش از ورود آب دریایی باید شبکه فرسوده، الگوی مصرف و هدررفت گسترده اصلاح شود. در غیر این صورت، آب گران به تهران میرسد اما به دلیل مصرف و مدیریت ناکارآمد، بحران پابرجا باقی میماند.
تهران روی لبه کمآبی؛ وقتی «آب گران» به جای «آب پایدار» میرسد
پایتخت با فشار کمسابقهای در بخش آب روبهرو شده و توان سدها و سفرههای زیرزمینی برای تأمین نیاز ۱۵ میلیون نفر بهشدت کاهش یافته است. در چنین شرایطی، باز هم ایده پرهزینه شیرینسازی و انتقال آب از سواحل جنوبی روی میز قرار گرفته؛ طرحی که اگر اجرا شود، چهره مصرف و هزینههای زندگی در تهران را بهطور اساسی تغییر خواهد داد.
طبق برآوردهای فنی، شیرینسازی هر مترمکعب آب در سواحل جنوبی چندان گران نیست؛ اما رساندن آن تا تهران—از مسیرهای کوهستانی و ارتفاع ۱۸۰۰ متری—بخش اصلی هزینهها را میبلعد. محاسبات نشان میدهد قیمت نهایی آب وارداتی بین چهار تا شش دلار برای هر مترمکعب خواهد بود. برای یک خانواده چهارنفره، این یعنی قبضی بین پنج تا ۱۳ میلیون تومان در ماه؛ عددی که بودجه خانوارهای کمدرآمد را بهطور مستقیم تهدید میکند.
آمارها یک واقعیت تلخ را نشان میدهند: پایتخت تنها از کمبود منابع رنج نمیبرد؛ بلکه «اتلاف» بخش بزرگی از ذخایر موجود، بحران را تشدید میکند.
به بیان ساده، قبل از آنکه آب گرانقیمت وارد تهران شود، بخش قابل توجهی از آب فعلی اصلاً به دست مردم نمیرسد.
انتقال آب هزار کیلومتری با اختلاف ارتفاع زیاد، نیازمند انرژی عظیمی است؛ در حالی که شبکه برق کشور تابستانها با کمبود تولید روبهروست. اضافهشدن این بار جدید میتواند هزینه انرژی را افزایش دهد و حتی بر پایداری برق تأثیر بگذارد.
اگر دولت قیمت واقعی آب دریایی را از مردم بگیرد، بسیاری از خانوارها زیر بار هزینه نمیمانند. اگر یارانه سنگین پرداخت کند، فشار بر بودجه افزایش مییابد. این دوگانه باعث شده اجرای طرح بدون اصلاح مصرف و تعرفه، بیشتر به یک «ریسک اجتماعی» شبیه باشد تا یک راهحل بلندمدت.
گزینههای جایگزین؛ راهحلهایی که کمتر هزینه دارند اما بیشتر نادیده گرفته شدهاند
کارشناسان میگویند پیش از هر تصمیمی درباره انتقال آب، گزینههای زیر باید اجرا شود:
بازچرخانی فاضلاب شهری و صنعتی (جایگزین ۱۵ تا ۲۰ درصد مصرف فعلی)
این سیاستها هزینه بسیار کمتر و اثربخشی بیشتری نسبت به انتقال آب هزار کیلومتری دارند.
پایتخت هماکنون سه برابر ظرفیت واقعی خود جمعیت دارد. ادامه این روند، بحران آب را تشدید میکند. توسعه شهرهای جدید در سواحل و انتقال تدریجی جمعیت، یکی از راهکارهای بلندمدتی است که میتواند فشار بر تهران را کاهش دهد.
اگرچه بحران آب نیازمند تصمیمهای جدی است، اما انتقال آب باید آخرین انتخاب باشد؛ نه نخستین. راهحل پایدار زمانی اتفاق میافتد که مصرف اصلاح شود، شبکه ترمیم گردد و منابع محلی تقویت شود. در کنار این اقدامات، توسعه شهرهای ساحلی میتواند تعادل جمعیتی و منابع را به کشور بازگرداند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
