باران آمد، آب نیامد؟ چرا سدها همچنان خالی‌اند

به گزارش اطلاع با ما ، باران : با وجود آغاز بارندگی‌های پاییزی، وضعیت منابع آبی کشور بهبود نیافته و آمارها از کاهش شدید بارش‌ها و افت محسوس ذخایر سدها حکایت دارد. کاهش بیش از ۶۰ درصدی بارندگی نسبت به میانگین بلندمدت و خالی ماندن دو سوم سدهای کشور، زنگ خطر تشدید بحران آب را به صدا درآورده است.

بارش کمتر از انتظار؛ پاییز کم‌رمق آبی

در حالی که آغاز فصل بارندگی‌ها معمولاً با امید به ترمیم ذخایر آبی همراه است، داده‌های امسال تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. میزان بارش‌های ثبت‌شده از ابتدای سال آبی تا اواخر آذرماه فاصله قابل‌توجهی با میانگین بلندمدت دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد کشور وارد یکی از ضعیف‌ترین دوره‌های بارشی خود شده است.

تهران و استان‌ها؛ عقب‌ماندگی گسترده بارندگی

بررسی وضعیت استان‌ها حاکی از کم‌بارشی فراگیر است. تهران به‌عنوان یکی از پرمصرف‌ترین مناطق کشور، با عقب‌ماندگی شدید در دریافت بارش مواجه شده و بسیاری از استان‌ها نیز شرایط مشابهی دارند. در حال حاضر، تنها تعداد محدودی از استان‌ها در وضعیت نرمال قرار دارند و بخش عمده کشور با کسری بارندگی دست‌وپنجه نرم می‌کند.

سدها زیر خط هشدار؛ ذخایر آب در سراشیبی

با وجود وقوع برخی بارندگی‌ها، ورودی سدهای کشور افزایش محسوسی نداشته است. آمارها نشان می‌دهد حجم آب ذخیره‌شده در سدها نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش قابل‌توجهی را تجربه کرده و درصد پرشدگی مخازن در سطحی پایین قرار دارد. این وضعیت، تاب‌آوری منابع آبی کشور را در ماه‌های پیش‌رو با ابهام جدی مواجه کرده است.

کاهش ورودی سدهای مهم کشور

سدهای بزرگ و راهبردی کشور نیز از این شرایط مستثنا نبوده‌اند. کاهش ورودی آب به مخازن سدهایی مانند زاینده‌رود، لار، طالقان و سدهای تأمین‌کننده آب شرب تهران، بیانگر آن است که بحران آب محدود به یک منطقه خاص نیست و ابعادی ملی پیدا کرده است.

خشکسالی و سیلاب؛ دو روی یک بحران

کارشناسان معتقدند خشکسالی‌های پی‌درپی باعث کاهش نفوذپذیری خاک شده و در چنین شرایطی، حتی بارش‌های شدید نیز به جای تغذیه منابع زیرزمینی، به سیلاب تبدیل می‌شوند. این پدیده که در ادبیات علمی از آن به‌عنوان «شلاق هیدرولوژیکی» یاد می‌شود، خطر بروز سیل‌های ناگهانی را در کنار تداوم کم‌آبی افزایش داده است.

چرا باران به ذخیره تبدیل نمی‌شود؟

در شرایط خشکسالی، زمین توان جذب آب را از دست می‌دهد و هدایت سیلاب‌ها به مخازن سدها نیز همواره امکان‌پذیر نیست. انتقال آب از یک حوضه به حوضه دیگر با محدودیت‌های فنی و هزینه‌های سنگین همراه است؛ به همین دلیل، بارش‌های مقطعی الزاماً به بهبود وضعیت منابع آبی منجر نمی‌شود.

صرفه‌جویی؛ ضرورت اجتناب‌ناپذیر

با توجه به تداوم کم‌بارشی در استان‌های مختلف و ناچیز بودن بارندگی‌ها در مناطق حساس، مدیریت مصرف آب به یک ضرورت تبدیل شده است. کاهش مصرف در بخش خانگی، استفاده از تجهیزات کاهنده مصرف و اصلاح الگوی آبیاری در کشاورزی، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند فشار بر منابع آبی را کاهش دهد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام