به گزارش اطلاع با ما ، افسردگی: نتایج تازه پیمایش ملی سلامت روان نشان میدهد از هر چهار ایرانی، یک نفر با نوعی اختلال روانی درگیر است. با این حال، دو سوم مبتلایان هرگز برای درمان مراجعه نمیکنند. کارشناسان میگویند انگ اجتماعی، ناآگاهی و کمبود امکانات درمانی، دلایل اصلی بحران سلامت روان در کشور است.
پیمایش ملی سلامت روان در سال ۱۴۰۰ نشان میدهد حدود ۲۵ درصد مردم ایران از یکی از اختلالات روانی رنج میبرند. این رقم نسبت به ده سال قبل افزایش یافته و به گفته متخصصان، نشانهای جدی از فرسایش سلامت روان در جامعه است. با وجود شیوع بالا، دو سوم بیماران روانی هیچگاه به مراکز درمانی مراجعه نمیکنند؛ زیرا یا از بیماری خود آگاه نیستند یا مراجعه به روانپزشک را امری ننگآور میدانند.
به گفتهی آفرین رحیمیموقر، رئیس مرکز ملی مطالعات اعتیاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، افسردگی شایعترین اختلال روانپزشکی کشور است. او میگوید:
«درحالیکه آمار جهانی افسردگی حدود ۷ درصد است، در ایران نزدیک به ۱۳ درصد جامعه دچار افسردگیاند؛ رقمی تقریباً دو برابر میانگین جهانی.»
بسیاری از مبتلایان حتی علائم بیماری را نمیشناسند و تصور میکنند غم، اضطراب یا بیانگیزگی آنها موضوعی طبیعی است. این ناآگاهی باعث میشود درمان به تعویق بیفتد و بیماری در چرخهای خاموش تداوم یابد.
یکی از بزرگترین موانع درمان، انگ اجتماعی بیماری روانی است. رحیمیموقر میگوید:
«بسیاری از بیماران باور دارند مشکلاتشان مهم نیست و خودشان میتوانند حلش کنند؛ در حالیکه این طرز فکر، باعث تشدید علائم و از دست رفتن زمان طلایی درمان میشود.»
در حالیکه برای بیماریهای جسمی مراجعه به پزشک عادی تلقی میشود، مراجعه به رواندرمانگر هنوز در بخشی از جامعه با قضاوت همراه است. این مسئله موجب انزوا، کاهش اعتمادبهنفس و در نهایت تشدید اختلالات خلقی میشود.
بر اساس آمار وزارت بهداشت، تعداد تختهای روانپزشکی کشور حدود ۱۱ هزار مورد است؛ در حالیکه برای پوشش جمعیت فعلی ایران باید چند برابر این ظرفیت ایجاد شود. محمدرضا شالبافان، سرپرست دفتر سلامت روانی و اجتماعی وزارت بهداشت، میگوید:
«سلامت روان و سلامت اجتماعی از سلامت جسمی جدا نیستند. اما برای پاسخ به نیاز واقعی جامعه، به توسعه جدی زیرساختهای درمانی و بستری نیاز داریم.»
افزایش افسردگی و اضطراب در جامعه، بیش از آنکه مسئلهای فردی باشد، بحرانی اجتماعی است. کارشناسان تأکید میکنند برای عبور از این وضعیت باید سه اقدام اساسی در دستور کار قرار گیرد: ۱. انگزدایی از مراجعه به روانپزشک ۲. آموزش عمومی درباره نشانههای اختلالات روانی
تا زمانیکه سلامت روان همچنان «مسئلهای خصوصی» تلقی شود، موج افسردگی در سکوت گسترش خواهد یافت.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ