به گزارش اطلاع با ما ، روغنهای نباتی: شاخص جهانی قیمت غذا در ژانویه برای پنجمین ماه متوالی کاهش یافت و نشانههایی از تعدیل فشار تورمی در بازارهای بینالمللی بروز کرد. با این حال افزایش قیمت روغنهای نباتی و رشد محدود نرخ غلات نشان میدهد تعادل فعلی چندان پایدار نیست. در حالی که پیشبینی تولید رکوردی غلات میتواند پشتوانهای برای ثبات نسبی باشد، بازار همچنان در برابر ریسکهای اقلیمی و تجاری آسیبپذیر است. همزمان، در ایران روند تورم خوراکیها همچنان متفاوت از مسیر جهانی حرکت میکند.
جدیدترین دادههای بینالمللی نشان میدهد شاخص قیمت جهانی غذا به سطح ۱۲۳.۹ واحد رسیده و برای پنجمین ماه متوالی روندی کاهشی را ثبت کرده است. افت قیمت در گروههایی مانند لبنیات، شکر و برخی انواع گوشت، نقش اصلی را در این کاهش ایفا کردهاند.
این روند به معنای فروکش نسبی فشار تورمی در بازارهای جهانی مواد غذایی است، هرچند شدت کاهش محدود بوده و هنوز فاصله محسوسی با سطوح پیش از جهشهای قیمتی سالهای گذشته دیده میشود.
در حالی که شاخص کل مسیر نزولی را طی کرده، بازار روغنهای نباتی روند متفاوتی را تجربه میکند. قیمت این گروه حدود دو درصد افزایش یافته است.
چند عامل در این تغییر نقش دارند: کاهش عرضه فصلی روغن پالم در جنوب شرق آسیا، محدودیت تولید سویا در برخی مناطق آمریکای جنوبی، رشد تقاضای سوختهای زیستی و همچنین محدودیت عرضه روغن آفتابگردان در منطقه دریای سیاه.
ترکیب این عوامل سبب شده روغنهای نباتی برخلاف سایر گروههای غذایی، در مسیر افزایشی حرکت کنند؛ موضوعی که میتواند بر هزینه تولید صنایع غذایی نیز اثرگذار باشد.
در سمت عرضه، برآوردها از احتمال ثبت تولیدی بیسابقه برای غلات در سال ۲۰۲۵ حکایت دارد؛ رقمی که از مرز سه میلیارد تن عبور میکند. افزایش تولید، به رشد ذخایر جهانی و بهبود نسبت ذخیره به مصرف منجر شده است؛ شاخصی که معمولاً بهعنوان سپر حفاظتی در برابر شوکهای قیمتی شناخته میشود.
با این حال تحلیلگران معتقدند بخشی از ثبات فعلی ناشی از همزمانی شرایط مساعد بوده و نه یک تحول ساختاری پایدار. بنابراین هرگونه اختلال اقلیمی یا تنش تجاری میتواند تعادل فعلی را برهم بزند.
با وجود کاهش نسبی شاخص جهانی، بازار داخلی ایران مسیر متفاوتی را طی میکند. تورم خوراکیها در داخل همچنان بالاتر از میانگین جهانی قرار دارد و رفتار قیمتی کالاهای اساسی بیش از آنکه از تحولات عرضه جهانی تأثیر بگیرد، تابع متغیرهای ارزی، هزینههای تولید و سیاستهای اقتصادی داخلی است.
این تفاوت نشان میدهد حتی در شرایط وفور جهانی، انتقال اثر کاهش قیمتها به سفره خانوار ایرانی نیازمند ثبات در متغیرهای داخلی و مدیریت کارآمد زنجیره تأمین است.
بازار جهانی غذا در ظاهر به مرحلهای از آرامش نسبی رسیده، اما نشانههایی مانند رشد قیمت روغنهای نباتی و آسیبپذیری در برابر ریسکهای اقلیمی نشان میدهد این ثبات همچنان شکننده است. در ایران نیز شکاف میان روندهای جهانی و واقعیت بازار داخلی یادآور آن است که قیمت نهایی مواد غذایی بیش از هر چیز تحت تأثیر سیاستگذاری و شرایط اقتصادی داخلی قرار دارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
