رمضان زیر سایه تورم؛ سفره‌های افطار کوچک‌تر شد

به گزارش اطلاع با ما ، رمضان : رمضان ۱۴۰۴ در شرایطی فرا رسیده که افزایش شدید قیمت مواد غذایی، کاهش درآمد واقعی خانوار و نااطمینانی اقتصادی، بازار اقلام پرمصرف افطار را با افت تقاضا مواجه کرده است. داده‌های رسمی از رشد بالای تورم خوراکی‌ها حکایت دارد و مشاهدات میدانی نیز از تغییر محسوس الگوی خرید مردم خبر می‌دهد.

سفره‌ای که زیر بار تورم کوچک شد

ماه رمضان همواره با رونق نسبی بازار مواد غذایی همراه بود، اما امسال شرایط متفاوت است. رشد سریع قیمت‌ها باعث شده بسیاری از خانواده‌ها در خرید اقلام سنتی افطار محتاط‌تر عمل کنند.

بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه خوراکی‌ها فاصله قابل‌توجهی با تورم عمومی دارد؛ موضوعی که نشان می‌دهد فشار هزینه‌ای بیش از هر بخش دیگری در سبد غذایی احساس می‌شود.

افت تقاضا در خرده‌فروشی‌ها

بررسی‌های میدانی از سوپرمارکت‌ها، نانوایی‌ها و قنادی‌ها نشان می‌دهد میزان فروش برخی اقلام نسبت به سال گذشته کاهش محسوسی داشته است. فعالان صنفی از افت تقاضا برای خرما، زولبیا و بامیه، حلیم و حتی برخی لبنیات خبر می‌دهند.

در بسیاری از واحدهای صنفی، الگوی خرید نیز تغییر کرده است؛ بسته‌های بزرگ جای خود را به خریدهای کوچک‌تر داده و مشتریان با دقت بیشتری سبد مصرفی خود را انتخاب می‌کنند. این رفتار مصرفی نشان‌دهنده محدودیت بودجه خانوارهاست، نه کمبود عرضه.

لبنیات و اقلام سنتی؛ بیشترین فشار قیمتی

مقایسه قیمت‌ها حاکی از آن است که برخی گروه‌های کالایی رشد بیشتری را تجربه کرده‌اند. لبنیات، چای و برخی غذاهای آماده سنتی افزایش قابل‌توجهی داشته‌اند، در حالی که معدودی از اقلام با رشد ملایم‌تری مواجه بوده‌اند.

این ناهمگونی قیمتی نشان می‌دهد مجموعه‌ای از عوامل مانند هزینه نهاده‌ها، حمل‌ونقل و نوسان نرخ ارز بر هر کالا اثر متفاوت گذاشته است. در چنین فضایی حتی طرح‌هایی مانند کالابرگ الکترونیک نیز بیشتر نقش تثبیت موقت تقاضا را ایفا کرده و نتوانسته افت کلی قدرت خرید را جبران کند.

تغییر ساختاری در سمت تقاضا

آنچه بازار رمضان امسال را متمایز می‌کند، صرفاً یک رکود مقطعی نیست؛ بلکه نشانه‌هایی از تغییر پایدار در رفتار مصرف‌کننده دیده می‌شود. خانوارها به سمت حذف یا کاهش مصرف کالاهای غیرضروری‌تر حرکت کرده‌اند و اولویت را به اقلام اصلی‌تر داده‌اند.

اگرچه تأمین کالا از سوی مسئولان اعلام شده، اما مسئله اصلی برای بسیاری از خانواده‌ها «توان خرید» است. تا زمانی که درآمد واقعی همگام با رشد قیمت‌ها افزایش نیابد، رونق فصلی بازار نیز محدود خواهد بود.

رمضان ۱۴۰۴ بیش از آنکه تحت‌تأثیر هیجان تقاضای فصلی باشد، تابع محدودیت بودجه خانوارهاست. داده‌های رسمی و شواهد میدانی هر دو نشان می‌دهد تورم خوراکی‌ها نخستین جایی است که کاهش قدرت خرید خود را نشان می‌دهد.

بازار رمضان امسال بیش از کمبود کالا، از کاهش قدرت خرید خانوارها تأثیر گرفته و همین عامل سفره‌های افطار را کوچک‌تر کرده است.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام