به گزارش اطلاع با ما گرانی بی ضابطه لبنیات/ افزایش شتابزده قیمت شیر خام بدون برنامهریزی و نظارت، موجب جهشهای بیقاعده قیمت در بازار لبنیات شده است. غیبت دولت و سکوت نهادهای نظارتی باعث شده لبنیات برای بسیاری از خانوارها به کالایی گران یا حذفشده تبدیل شود.
بازار لبنیات در ماههای گذشته به آزمایشگاهی برای سنجش ناکارآمدی تصمیمات اقتصادی دولت تبدیل شده است. نقطه شروع این نابسامانی، تصمیم شتابزده وزارت جهاد کشاورزی در **۲۷ اردیبهشتماه** بود که نرخ **شیر خام** را بدون طراحی سازوکار مشخص، **۲۷.۷ درصد** افزایش داد.
بهدنبال این تصمیم، موجی از افزایش قیمتها بدون مصوبه قانونی به بازار سرازیر شد. بر اساس بررسیها:
* پنیر UF لیوانی: افزایش **۳۵ درصدی** * شیر یک لیتری: افزایش **۲۹ درصدی** * ماست کمچرب: افزایش **۲۱ درصدی**
این افزایشها با توجیهاتی همچون گرانی بستهبندی رخ دادهاند؛ اما هیچکدام پشتوانه قانونی یا نظارتی نداشتهاند.
حتی مدیرعامل اتحادیه تعاونیهای لبنی کشور نیز اعلام کرده که این گرانیها **خودسرانه** بوده و خارج از کنترل تشکلها رخ دادهاند. این یعنی نه دولت نقش نظارتی خود را ایفا کرده، نه صنوف توانستهاند بازار را سامان دهند.
طبق گزارش مرکز آمار ایران، قیمت محصولات لبنی در یک سال گذشته (تا خرداد ۱۴۰۴) چنین تغییر کرده است:
* کره پاستوریزه: **۸۹٪** * خامه: **۶۵٪** * شیر: **۴۵٪** * ماست: **۵۰٪**
این ارقام، تنها بیانگر تورم نیستند؛ بلکه نشاندهنده **رهاشدگی کامل بازار لبنیات** هستند.
در غیاب نظارت و قیمتگذاری رسمی، افزایش قیمتها بهصورت بیضابطه ادامه دارد. در نتیجه، لبنیات بهعنوان یکی از ارکان تغذیه خانوار، اکنون برای بسیاری از مردم **گرانقیمت** یا حتی **غیرقابل خرید** شده است.
برای جلوگیری از حذف لبنیات از سفره مردم، باید اقدام فوری و چندوجهی انجام شود. پیشنهادها:
* تعیین **قیمت رسمی متعادل** با توجه به منافع تولیدکننده و توان خرید مردم * شفافسازی زنجیره تأمین و نظارت بر کارخانهها * **مکانیزم پاسخگویی** بین وزارتخانهها و بخش خصوصی
در غیر این صورت، لبنیات نیز به سرنوشت کالاهایی مانند گوشت قرمز و میوههای باکیفیت دچار خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ