وقتی کار کردن فقیرترت می‌کند؛ نسل جوان ایران در صف بیکاری خودخواسته

به گزارش اطلاع با ما ، بیکاری: در ایران تورمی که هر ماه از درآمد مردم جلو می‌زند، نه‌تنها سفره‌ها را کوچک‌تر کرده بلکه انگیزه‌ی کار را هم فرسوده است. جوان ایرانی دیگر در بازار کاری که سودی برایش ندارد، دنبال شغل نمی‌گردد. نتیجه، رشد بیکاری پنهان، مهاجرت نیروی کار و فرسایش امید اجتماعی است.

وقتی تورم نفس بازار کار را می‌گیرد

تورم ماهانه‌ی ۵ درصدی مهر ۱۴۰۴ فقط به گرانی کالاها ختم نمی‌شود؛ این رقم یعنی هر روز، ارزش کار و تلاش کمتر می‌شود. وقتی هزینه‌ها ۵۰ درصد در یک سال رشد می‌کنند اما درآمدها تقریباً ثابت می‌مانند، طبیعی است که «کار کردن» از معنا تهی شود. جوان امروز خوب می‌داند هر چه بیشتر کار کند، فاصله‌اش با رفاه بیشتر می‌شود.

کار هست، اما صرف ندارد

آمار رسمی می‌گوید بیکاری حدود ۹ درصد است، اما واقعیت فراتر از عدد است. نرخ مشارکت اقتصادی تنها ۴۱ درصد است؛ یعنی میلیون‌ها جوان حتی دنبال کار نمی‌گردند. بسیاری از مشاغل موجود حقوقی کمتر از خط فقر دارند و دستمزد واقعی نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ درصد افت کرده است. در چنین شرایطی، کار کردن برای بقاست، نه برای پیشرفت.

از بیکاری تا بیزاری از کار

مطالعات نشان می‌دهد بیش از ۶۰ درصد بیکاران کشور در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال هستند و بخش بزرگی از آن‌ها دیگر حتی جویای شغل نیستند. دلیل ساده است: وقتی حقوق یک کارگر با پایه ۱۰ میلیون تومان حتی نیمی از هزینه معیشت را پوشش نمی‌دهد، امید به کار رسمی هم رنگ می‌بازد. نتیجه، گسترش مشاغل غیررسمی، موقت و بی‌ثبات است.

تورم، مهاجرت و فرار از آینده

در شش‌ماهه نخست امسال بیش از ۷۵ هزار نفر از نیروی کار متخصص برای اشتغال خارج از کشور اقدام کرده‌اند؛ رشدی بیش از ۴۰ درصد. مهندسان، پرستاران و برنامه‌نویسان حالا مهاجرت را تنها راه حفظ ارزش مهارت خود می‌دانند. تورم بالا نه‌تنها جیب‌ها را خالی می‌کند، بلکه مغزها را هم فراری می‌دهد.

تورمِ بی‌ثباتی؛ دشمن پنهان انگیزه

کارشناسان می‌گویند تورم بالا فقط گرانی نیست؛ بی‌ثباتی ذهنی است. وقتی هیچ قیمتی قابل پیش‌بینی نیست، هیچ‌کس نمی‌تواند برای آینده تصمیم بگیرد. در چنین فضایی، روابط کاری کوتاه‌مدت می‌شود، بهره‌وری پایین می‌آید و اعتماد به ارزش کار از بین می‌رود. مدیران می‌گویند حتی نیروهای خوب هم می‌روند، چون کار دیگر صرف ندارد.

جامعه‌ای که کار کردن در آن بی‌فایده است

اکنون بیش از ۶۱ ماه است که تورم نقطه‌به‌نقطه بالای ۳۰ درصد مانده؛ رکوردی تاریخی که اثرش فقط در بازار نیست، در روان جامعه هم دیده می‌شود. جوانان می‌گویند «کار کردن فقط برای زنده ماندن است». در اقتصادی که تورم مثل مالیات پنهان از فقرا به ثروتمندان منتقل می‌شود، کارگر هر روز بازنده است و دارایی‌دار، برنده.

فرسایش امید؛ خطری خاموش‌تر از فقر

وقتی نسل جوان حس کند کار هیچ سودی ندارد، کشور دچار فرسایش سرمایه انسانی می‌شود. تورم نه فقط قدرت خرید، بلکه امید به آینده را می‌سوزاند. کارشناسان هشدار می‌دهند اگر سیاست‌گذار مهار تورم را در اولویت قرار ندهد، بحران اشتغال ایران از آمار به واقعیت روزمره تبدیل خواهد شد.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام