به گزارش اطلاع با ما ، خانوار : افزایش هزینههای روزمره باعث شده خرید نسیه در برخی محلهها دوباره رونق بگیرد. خانوارهایی که درآمدشان تا پایان ماه کفاف مخارج را نمیدهد، بخشی از خریدهای ضروری را بهصورت مدتدار انجام میدهند؛ در مقابل، فروشندگان نیز بخشی از سرمایه خود را در حسابهای باز مشتریان نگه میدارند.
دفترهای نسیه که زمانی یکی از نشانههای آشنای مغازههای محلی بودند، دوباره در برخی محلهها دیده میشوند؛ اما این بار بازگشت آنها فقط یک خاطره از گذشته نیست، بلکه میتواند نشانهای از تغییر الگوی تأمین هزینههای روزمره خانوارها باشد.
برای بخشی از خانوارها، فاصله میان دریافت درآمد و پرداخت هزینهها دیگر بهراحتی قابل مدیریت نیست. حقوق و درآمد ماهانه باید میان اجاره، قبوض، خوراک، رفتوآمد و سایر مخارج تقسیم شود و گاهی پیش از رسیدن به روزهای پایانی ماه، سهم خریدهای روزمره به پایان میرسد.
در چنین شرایطی، خرید نسیه دوباره به یک راهکار موقت تبدیل میشود؛ روشی که به خانوار اجازه میدهد کالاهای ضروری را امروز دریافت کند و هزینه آن را چند روز یا چند هفته بعد بپردازد.
این خریدها الزاماً بزرگ نیستند. گاهی چند قلم مواد غذایی، شوینده، محصولات مورد نیاز کودک یا سایر کالاهای مصرفی روزانه روی حساب مشتری ثبت میشود و پرداخت به زمان دریافت درآمد بعدی موکول میشود.
دفتر نسیه در ظاهر تنها چند خط شامل نام مشتری و مبلغ بدهی است، اما پشت همین اعداد کوچک میتوان تصویری از وضعیت معیشتی یک خانواده را دید.
وقتی یک خانوار خرید روزانه خود را به آینده منتقل میکند، در واقع بخشی از درآمد آینده را از قبل خرج کرده است. اگر این اتفاق بهصورت مداوم تکرار شود، بدهیهای کوچک میتوانند به تعهدی جدیتر تبدیل شوند.
به همین دلیل بازگشت خرید نسیه را نباید صرفاً یک روش پرداخت دانست؛ این رفتار میتواند نشانهای از کاهش قدرت مانور مالی خانوارها باشد.
در کسبوکارهای کوچک محلی، تعمیرات، برخی خدمات فنی، خرید لوازم ضروری خانه و حتی بعضی هزینههای روزمره ممکن است با پرداخت مدتدار انجام شود.
وجه مشترک همه این موارد یک چیز است: مشتری نیاز امروز را دارد، اما توان پرداخت کامل آن را در همان لحظه ندارد.
در نتیجه، پرداخت به جای اینکه همزمان با دریافت کالا یا خدمت انجام شود، به آینده منتقل میشود.
در نگاه اول شاید عجیب باشد که فروشندهای که خودش باید هزینه کالا، اجاره، دستمزد و سایر مخارج را پرداخت کند، حاضر شود خرید مشتری را مدتدار حساب کند.
پاسخ را باید در اقتصاد محلی و رابطه میان فروشنده و مشتری جستوجو کرد.
در بسیاری از محلهها، مشتریان قدیمی برای فروشنده شناختهشدهاند و سابقه پرداخت آنها مشخص است. اعتماد شکلگرفته میان دو طرف باعث میشود فروشنده ریسک فروش نسیه را بپذیرد.
البته این کار برای مغازهدار بدون هزینه نیست. هر مبلغی که در دفتر ثبت میشود، بخشی از سرمایه در گردش فروشگاه است که تا زمان تسویه در اختیار فروشنده قرار ندارد.
تورم فقط قیمت کالاها را افزایش نمیدهد؛ رفتار مصرفکننده را هم تغییر میدهد.
خانواری که قبلاً خرید ماهانه خود را با درآمد همان ماه انجام میداد، ممکن است حالا مجبور شود خریدها را کوچکتر کند، بعضی اقلام را حذف کند یا پرداخت آنها را به زمان دیگری منتقل کند.
برخی نیز ممکن است به جای خرید یکباره، کالا را در دفعات کمتر و مقدار محدودتر تهیه کنند.
خرید نسیه یکی دیگر از همین واکنشهاست؛ یعنی خانوار تلاش میکند فاصله میان زمان نیاز و زمان توانایی پرداخت را مدیریت کند.
مشکل زمانی جدیتر میشود که خرید نسیه از یک راهکار کوتاهمدت به بخشی ثابت از زندگی خانوار تبدیل شود.
اگر هر ماه بخشی از درآمد آینده برای پرداخت بدهیهای ماه قبل مصرف شود، پول کمتری برای هزینههای جدید باقی میماند. در این حالت، خانوار ممکن است دوباره به نسیه، قرض یا سایر روشهای تأمین مالی متوسل شود.
در واقع چرخهای شکل میگیرد که در آن بخشی از درآمد آینده دائماً پیشخور میشود.
مغازهدار باید کالا را نقدی یا با شرایط مشخص از تأمینکننده تهیه کند، اما ممکن است پول آن را از مشتری هفتهها بعد دریافت کند. اگر تعداد حسابهای باز افزایش پیدا کند، نقدینگی کسبوکار کاهش مییابد.
در چنین شرایطی، فشار اقتصادی از خانوار به فروشنده و از فروشنده به زنجیره تأمین منتقل میشود.
به همین دلیل نسیه اگرچه در کوتاهمدت میتواند به یک خانواده برای عبور از روزهای سخت کمک کند، اما گسترش آن در مقیاس وسیع میتواند نشانهای از فشار مالی در بخشهای مختلف اقتصاد باشد.
دفترهای نسیه شاید کوچک باشند، اما داستانی که روایت میکنند بزرگ است.
وقتی خانوار برای تهیه کالاهای معمولی زندگی مجبور میشود پرداخت را به آینده موکول کند، یعنی فاصله میان درآمد و هزینه به نقطهای رسیده که مدیریت نقدینگی ماهانه برای بخشی از مردم دشوار شده است.
در چنین شرایطی، مسئله فقط بازگشت یک رسم قدیمی نیست؛ دفترهای نسیه میتوانند تصویری از اقتصادی باشند که در آن بخشی از مردم برای عبور از امروز، از درآمد فردا خرج میکنند.
نسیه شاید مشکل امروز را برای مدتی حل کند، اما اگر فاصله میان درآمد و هزینه کاهش پیدا نکند، بدهیهای کوچک نیز میتوانند به فشار بزرگتری در ماههای بعد تبدیل شوند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
