به گزارش اطلاع با ما سرنوشت برجام در سایه مکانیسم ماشه/ با فعال شدن مکانیسم ماشه از سوی اروپا، ایران بار دیگر در آستانه بازگشت به شرایط سخت تحریمهای چندجانبه قرار گرفته است. این روند که ریشه در بندهای ۳۶ و ۳۷ برجام دارد، میتواند به احیای شش قطعنامه تحریمی شورای امنیت منجر شود و چشمانداز آینده روابط تهران و غرب را به نقطه آغازین مناقشه هستهای بازگرداند.
در حالی که افکار عمومی جهان سرگرم موضوعاتی چون نامزدی ستارگان موسیقی و رونمایی از آیفونهای جدید است، در ایران نگاهها به سمت یکی از حساسترین لحظات تاریخ دیپلماسی کشور دوخته شده است. مکانیسم ماشه که این روزها به کلیدواژه اصلی محافل سیاسی و رسانهای تبدیل شده، میتواند بار دیگر شرایط تحریمی مشابه دهه ۸۰ و ۹۰ را برای ایران رقم بزند.
اگرچه در متن برجام واژه «مکانیسم ماشه» وجود ندارد، اما بندهای ۳۶ و ۳۷ توافق هستهای همان چارچوبی هستند که اکنون به این عنوان شناخته میشوند. بر اساس این بندها، هر زمان یکی از طرفهای توافق نسبت به اجرای تعهدات طرف مقابل اعتراض داشته باشد، موضوع در کمیسیون مشترک برجام بررسی میشود. در صورت عدم توافق، اختلاف به سطح وزرای خارجه و سپس شورای امنیت سازمان ملل ارجاع خواهد شد.
فعال شدن مکانیسم ماشه به معنای بازگشت شش قطعنامه تحریمی گذشته شورای امنیت است. این قطعنامهها شامل تحریمهای گسترده تسلیحاتی، محدودیتهای مرتبط با برنامه موشکی و مسدود شدن داراییهای مالی ایران در سطح بینالمللی خواهد بود. چنین وضعیتی نه تنها اقتصاد کشور را تحت فشار مضاعف قرار میدهد بلکه میتواند فضای سیاسی و اجتماعی داخل ایران را نیز متأثر سازد.
اروپا اکنون در یک دوراهی بزرگ قرار دارد: از یک سو اعمال دوباره تحریمها بهعنوان اهرم فشار علیه ایران و از سوی دیگر خطر فروپاشی کامل توافق هستهای و خروج احتمالی ایران از معاهده NPT. در چنین شرایطی، امکان یافتن یک راهحل دیپلماتیک لحظه آخری هرچند دشوار اما همچنان وجود دارد. هفتههای آینده مشخص خواهد کرد که آیا مسیر ایران و غرب به سمت مصالحه پیش میرود یا تقابل.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
