به گزارش اطلاع با ما ، افزایش مصرف بنزین در ایران تنها به تعداد خودروها محدود نمیشود. کارشناسان معتقدند مجموعهای از عوامل شامل سیاستهای یارانهای، ضعف حملونقل عمومی، خودروهای پرمصرف، قاچاق سوخت و رشد تقاضای سفر، ناترازی بنزین را تشدید کرده و حل این چالش نیازمند اصلاحات چندجانبه است.
مصرف بنزین در ایران طی سالهای اخیر روندی صعودی داشته و فاصله میان تولید و تقاضا را افزایش داده است. این موضوع باعث شده بحث ناترازی سوخت دوباره در کانون توجه قرار گیرد. بررسی عوامل مؤثر نشان میدهد این چالش تنها به میزان مصرف خودروها مربوط نیست، بلکه مجموعهای از سیاستهای اقتصادی، وضعیت حملونقل، فناوری خودروها و الگوی مصرف در شکلگیری آن نقش دارند.
پس از افزایش ظرفیت پالایش کشور، ایران برای مدتی توانست نیاز داخلی را تأمین کرده و حتی بخشی از بنزین تولیدی را صادر کند، اما رشد مداوم مصرف، افزایش تعداد وسایل نقلیه و توسعه سفرهای درونشهری و بینشهری، بهتدریج این توازن را بر هم زد.
کارشناسان معتقدند اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، مدیریت تأمین بنزین در سالهای آینده با چالشهای بیشتری روبهرو خواهد شد.
یکی از موضوعات مطرح در حوزه انرژی، نحوه توزیع یارانه بنزین است. در ساختار فعلی، میزان بهرهمندی افراد از یارانه سوخت تا حد زیادی به میزان مصرف و استفاده از خودروی شخصی وابسته است. این موضوع باعث شده برخی خانوارها سهم بیشتری از یارانه دریافت کنند، در حالی که خانوارهای فاقد خودرو بهره مستقیمی از این حمایت ندارند.
از نگاه برخی کارشناسان، بازنگری در شیوه توزیع یارانه میتواند به افزایش عدالت و مدیریت بهتر منابع کمک کند.
بخش قابل توجهی از سفرهای روزانه در کلانشهرها با خودروی شخصی انجام میشود. محدودیت ظرفیت حملونقل عمومی، زمان انتظار، پوشش ناکافی خطوط و کیفیت خدمات از جمله عواملی هستند که شهروندان را به استفاده بیشتر از خودروهای شخصی سوق میدهد.
بهبود ناوگان مترو، اتوبوس و تاکسیرانی میتواند بدون ایجاد فشار مستقیم بر مردم، بخشی از مصرف سوخت را کاهش دهد.
فرسودگی ناوگان و مصرف سوخت بالاتر برخی خودروهای داخلی نیز از عوامل مؤثر بر افزایش مصرف بنزین محسوب میشود. کارشناسان معتقدند توسعه خودروهای کممصرف، هیبریدی، برقی و گازسوز در کنار ارتقای فناوری تولید، میتواند نقش مهمی در کاهش مصرف سوخت ایفا کند.
همچنین ایجاد شرایط مناسب برای نوسازی ناوگان و استفاده از فناوریهای جدید، از راهکارهای بلندمدت در این حوزه به شمار میرود.
متخصصان حوزه انرژی تأکید دارند که حل ناترازی بنزین با یک اقدام واحد امکانپذیر نیست. اصلاح نظام یارانهای، توسعه حملونقل عمومی، کاهش قاچاق سوخت، بهبود کیفیت خودروها، افزایش بهرهوری انرژی و استفاده از سامانههای هوشمند مدیریت مصرف، مجموعه اقداماتی هستند که در کنار یکدیگر میتوانند به کنترل مصرف و کاهش فشار بر منابع کشور کمک کنند.
در نهایت، مدیریت پایدار مصرف بنزین نیازمند هماهنگی میان سیاستهای انرژی، حملونقل، صنعت و برنامهریزی شهری است؛ رویکردی که میتواند زمینه ایجاد تعادل میان تولید، مصرف و حفظ منابع را در سالهای آینده فراهم کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
