به گزارش اطلاع با ما ، پرونده هستهای ایران: پرونده هستهای ایران پس از پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ به وضعیت پیش از برجام بازگشته است. با صدور قطعنامه جدید، گزارشدهی آژانس براساس قطعنامههای قدیمی شورای امنیت از سر گرفته میشود و در نبود همکاریهای نظارتی، احتمال تشدید تنش و صدور قطعنامههای تندتر افزایش یافته است.
ده سال از امضای برجام گذشت، اما پرونده هستهای ایران اکنون در همان موقعیتی قرار گرفته که پیش از توافق قرار داشت؛ گویی نه برجامی امضا شده، نه قطعنامه ۲۲۳۱ وجود داشته و نه وعدهای برای حل مناقشه داده شده است. پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ باعث شد موضوعات مرتبط با برجام از دستور کار شورای حکام حذف شود، اما صدور قطعنامه جدید همهچیز را به روند گذشته بازگرداند.
با رأی اکثریت اعضای شورای حکام، مدیرکل آژانس دوباره موظف شده در بازههای سهماهه درباره برنامه هستهای ایران گزارش ارائه دهد؛ نه براساس مفاد برجام، بلکه بر اساس همان قطعنامههایی که سالها پیش ایران را از غنیسازی محدود هم منع میکرد. این تصمیم عملاً سطح حساسیت پرونده را افزایش داده و فضای جدیدی از فشارهای احتمالی را ایجاد کرده است.
هرچند مقامهای ایرانی پیش از رأیگیری هشدار داده بودند که واکنش شدید خواهند داشت، اما اقدام تهران پس از تصویب قطعنامه، بیشتر به تکرار مواضع گذشته محدود شد. لغو توافق قاهره بار دیگر اعلام شد و گفته شد که مسیر تعامل با آژانس نیازمند بازنگری است؛ اما تغییری محسوس در سیاست عملی مشاهده نشد.
مقامهای ایرانی کشورهای غربی را متهم میکنند که با ایجاد تنش، مسیر توافقات را تخریب کردهاند. از سوی دیگر، سه کشور اروپایی و آمریکا معتقدند ایران راه همکاری را بسته و مانع راستیآزمایی شده است. این دو روایت متضاد، فضای اعتماد را بیش از پیش از بین برده و پرونده را در وضعیت پیچیدهتری قرار داده است.
همانطور که انتظار میرفت، روسیه و چین با قطعنامه جدید همراه نشدند و آن را اقدامی سیاسی دانستند. با این حال، حمایت آنها تنها در حد مخالفت سیاسی باقی میماند، زیرا ساختار شورای حکام اختیار وتو ندارد و همین موضوع دست غرب را برای اعمال فشارهای بیشتر باز گذاشته است.
تعلیق همکاریهای نظارتی ایران و همزمان صدور این قطعنامه، احتمال میدهد که در گزارش بعدی مدیرکل آژانس، لحن انتقادی جدیتری علیه ایران ارائه شود. این گزارش میتواند پایهٔ صدور قطعنامهای شدیدتر باشد؛ قطعنامهای که ممکن است آرای ممتنع را تبدیل به آرای مثبت کند و موقعیت ایران را پیچیدهتر سازد.
پرونده دوباره در مسیر پرتنش اوایل دهه ۱۳۸۰ قرار گرفته است؛ با این تفاوت که اکنون روسیه و چین برخلاف گذشته کنار ایران ایستادهاند. با اینحال، ایستادگی آنها نمیتواند نقش ساختاری وتو در شورای حکام را ایفا کند. تهران اکنون در برابر انتخابی سخت قرار دارد: یا مسیر همکاری پادمانی را ترمیم کند، یا در مسیری حرکت کند که به صدور قطعنامههای شدیدتر و انزوای بیشتر منتهی میشود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
