به گزارش اطلاع با ما، کالابرگ – پس از وقفهای نزدیک به یکسال، دولت چهاردهم از اسفند ۱۴۰۳ پرداخت کالابرگ الکترونیک را از سر گرفت. امروز ۱۵ آذر ۱۴۰۴ نیز مرحله پنجم شارژ انجام شد و خانوارهای دهک اول تا سوم و خانوادههای حمایتی مبلغ ۶۲۰ هزار تومان به ازای هر نفر دریافت کردند. این افزایش نسبت به مرحله قبل ۱۲۰ هزار تومان بیشتر است.
کالابرگ همچنان برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی شامل شیر و لبنیات، گوشت مرغ، گوشت قرمز، تخممرغ، برنج، حبوبات، روغن، ماکارونی، قند و شکر قابل استفاده است. اقلامی مانند بوقلمون، ماهی و میگو که در مرحله چهارم اضافه شده بود، دوباره از فهرست حذف شدهاند.
الگوی خرید مردم؛ چرا کالاهای ارزانتر پرفروشتر شدهاند؟
بررسی میزان خرید خانوارها نشان میدهد کالاهایی مانند شیر، پنیر و ماکارونی کمتر در سبد مصرفی قرار گرفته و برنج، روغن، حبوبات و گوشت در اولویت اصلی هستند. کاهش قدرت خرید، گرانی لبنیات و افزایشهای روزانه قیمتها باعث شده مصرف لبنیات در برخی خانوادهها به حداقل برسد.
وضعیت قیمت ۱۱ قلم کالابرگ تا ۱۳ آذر
نمونهای از آخرین قیمتها:
شیر کمچرب: ۴۹۵۰۰ تومان
ماست کمچرب ۲.۵ کیلویی: ۱۴۵۰۰۰ تومان
ماکارونی ۵۰۰ گرمی: ۳۴۲۰۰ تومان
مرغ: ۱۳۷۵۰۰ تا ۱۵۵۰۰۰ تومان
تخممرغ: ۱۷۹۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰۰ تومان
افزایش روزانه قیمت لبنیات و اقلام پروتئینی باعث شده حتی با افزایش شارژ، قدرت خرید مردم تقویت نشود.
حذف تدریجی ارز ۲۸۵۰۰؛ علت اصلی گرانیها
افزایش مبلغ شارژ کالابرگ همزمان با حذف بیسر و صدای ارز ۲۸۵۰۰ تومانی از بسیاری کالاهای اساسی انجام شده است. همین تغییر باعث رشد دوباره قیمتها شده؛ بهویژه در بازارهایی مثل برنج، گوشت قرمز، مرغ، تخممرغ و لبنیات.
برنجکاران و واردکنندگان میگویند از بهمن ۱۴۰۳ تاکنون ارز مورد نیاز خود را دریافت نکردهاند و تنها با موجودی انبارها بازار را تأمین کردهاند. این موضوع فشار مضاعفی بر قیمتها در ماههای آینده ایجاد میکند.
در مورد شیر خشک کودک نیز از ۲۵۰ میلیون دلار ارز مورد نیاز، تنها ۳۷ میلیون دلار تأمین شده است.
بحران نهادههای دامی و پیامدهای آن بر لبنیات و پروتئین
کمبود نهادههای دامی که مطالبات آن به ۶ میلیارد دلار رسیده است، باعث کاهش تولید شیر خام و جهش قیمت آن از ۲۳ هزار تومان به بیش از ۴۰ هزار تومان شد. این کمبود همچنین زمینه گسترش بیماری «تب برفکی» را فراهم کرد و خسارتهای گستردهای به دامداریها وارد شد.
در نتیجه، بازار تخممرغ نیز پس از سه سال آرامش دوباره دچار بیثباتی شد و قیمت هر شانه دو کیلویی از حدود ۱۸۰ هزار تومان به بیش از ۲۵۰ هزار تومان افزایش یافت.
حذف ارز ترجیحی و کاهش کیفیت سبد غذایی خانوار
افزایش بیوقفه قیمتها و محدودیت شارژ کالابرگ باعث تغییر الگوی مصرف شده است. خانوارها برای مدیریت هزینهها، خرید کالاهای گران مثل گوشت قرمز و برنج ایرانی را کنار گذاشته و به سراغ کالاهای ارزانتر میروند.
این روند میتواند پیامدهای جدی برای سلامت جامعه داشته باشد، زیرا کالری و ریزمغذیهای لازم تأمین نمیشود.
طرح یسنا؛ کمک به کودکان زیر ۵ سال
از ۱۰ آذر ۱۴۰۴ شارژ طرح یسنا برای دهکهای اول تا سوم آغاز شد. این طرح شامل موارد زیر است:
حمایت غذایی کودکان ۵ تا ۵۹ ماهه مبتلا به سوءتغذیه
حمایت از مادران باردار و کودکان زیر دو سال
مبلغ ۶۵۰ هزار تومان به ازای هر نفر برای خرید ۱۶ قلم کالای ضروری
پوشش این طرح در سال ۱۴۰۴ دو برابر شده و مبلغ کمک برای کودکان مشمول به ۱.۳ میلیون تومان افزایش یافته است.
آیا کالابرگ دهکهای چهارم تا هفتم هم شارژ میشود؟
دولت اعلام کرده قصد دارد حمایت غیرنقدی از ۷ دهک درآمدی را ادامه دهد، اما اجرای آن وابسته به تأمین اعتبار است. احتمال حذف یارانه نقدی خانوارهای متوسط برای تأمین بودجه کالابرگ دهکهای پایین مطرح شده است.
اینکه کالابرگ دهکهای چهارم تا هفتم شارژ شود و مبلغ آن افزایش یابد، کاملاً به منابع مالی دولت بستگی دارد.
