به گزارش اطلاع با ما ، بودجه: ارزیابی ارقام و احکام بودجه حاکی از تداوم شکاف میان اهداف اعلامی و واقعیت اجرایی است. در حالی که اصلاح ساختار و کنترل هزینهها تکرار میشود، بخش عمده فشارها متوجه حوزههای شفاف اقتصاد است و گلوگاههای اصلی اتلاف منابع دستنخورده باقی ماندهاند.
در ظاهر، بودجه با شعار مهار هزینهها و هدفمند کردن منابع تنظیم شده، اما بررسی جزئیات نشان میدهد الگوی سالهای گذشته همچنان ادامه دارد. فاصله میان آنچه در متن بودجه نوشته میشود و آنچه در عمل رخ میدهد، نهتنها کاهش نیافته، بلکه عمیقتر شده است.
بهجای تمرکز بر حذف هزینههای ناکارآمد و اصلاح ساختار بنگاههایی که سهم اندکی در پرداخت مالیات دارند، بار دیگر سادهترین مسیر انتخاب شده است. نتیجه این رویکرد، افزایش فشار بر بخشهای مولد و شفاف اقتصاد و تشدید احساس بیعدالتی مالیاتی بوده است.
بخش قابل توجهی از گردش مالی کشور در شرکتهایی جریان دارد که نه کاملاً دولتیاند و نه پاسخگوی الزامات شفافیت بخش خصوصی. این بنگاهها متناسب با حجم فعالیت اقتصادی خود مالیات نمیپردازند و سهم اندکی در تأمین منابع عمومی دارند؛ با این حال، اصلاح بودجهای از این نقطه آغاز نشده است.
در سالهای اخیر، بارها از اصلاح نظام مالیاتی و مقابله با فرار مالیاتی سخن گفته شد، اما اقدامات عملی محدود باقی ماند. در این میان، مجلس نیز میتوانست با ورود جدیتر، نقش پررنگتری در شفافسازی و اصلاح مسیر تخصیص منابع ایفا کند؛ فرصتی که بهطور کامل مورد استفاده قرار نگرفت.
افزایش اسمی اعتبارات عمرانی در نگاه نخست امیدوارکننده است، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد این ارقام لزوماً به اجرا منتهی نمیشوند. پروژههای نیمهتمام همچنان انباشته شدهاند و در بسیاری موارد، اعتبارات عمرانی در پایان سال به جبران هزینههای جاری منتقل میشود.
رشد انتشار اوراق مالی نشانه افزایش وابستگی بودجه به استقراض است. اگر منابع حاصل از این اوراق به فعالیتهای مولد و زیرساختی اختصاص نیابد، نتیجهای جز انباشت بدهی و کاهش قدرت مانور اقتصادی در سالهای آینده نخواهد داشت.
تمرکز بیش از حد بر تراز کردن جداول و درصدها، جای توجه به کیفیت تصمیمگیری را گرفته است. بدون اصلاح واقعی ساختار هزینهها، شفافسازی مالی بنگاهها و اولویتبندی پروژهها، بودجه—even اگر روی کاغذ متوازن باشد—نمیتواند پاسخگوی چالشهای عمیق اقتصاد باشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
