به گزارش اطلاع با ما ، گزارشهایی از رسانههای بینالمللی از سختتر شدن موضع تهران در برابر واشنگتن حکایت دارد. بر اساس ادعای رویترز، یک مقام ارشد ایرانی گفته در صورت اجرا نشدن توافق موقت طی چند هفته، احتمال تشدید تنش در تنگه هرمز و منطقه وجود دارد. همزمان، تحلیلگران از تلاش تهران برای تقویت بازدارندگی و آمادگی در برابر احتمال یک درگیری طولانیتر سخن گفتهاند.
بر اساس گزارشی که رویترز منتشر کرده، یک مقام ارشد ایرانی مدعی شده است که آمریکا برای اجرای کامل مفاد توافق موقت با تهران تنها چند هفته فرصت دارد.
طبق این روایت، اگر واشنگتن به تعهدات خود عمل نکند و مسیر دیپلماتیک به نتیجه نرسد، احتمال افزایش تنش در تنگه هرمز و مناطق اطراف آن وجود خواهد داشت.
این مقام همچنین از احتمال اقدام نظامی ایران برای مقابله با آنچه محاصره دریایی آمریکا علیه ایران خوانده شده، سخن گفته است؛ ادعایی که در صورت صحت میتواند نشانه افزایش سطح تنش میان تهران و واشنگتن باشد.
تنگه هرمز در ماههای اخیر به یکی از مهمترین محورهای اختلاف میان ایران و آمریکا تبدیل شده است.
موضع تهران این است که تا زمانی که آمریکا به توافق اولیه بازنگردد، شرایط برای بازگشایی کامل این مسیر فراهم نخواهد شد. در مقابل، واشنگتن نیز از برنامههای جدید برای افزایش فشار اقتصادی بر ایران سخن گفته است.
به این ترتیب، اختلاف بر سر هرمز تنها یک موضوع نظامی نیست و میتواند ابعاد اقتصادی و انرژی گستردهای نیز داشته باشد.
یکی از بخشهای قابل توجه گزارش رویترز، ادعای تغییر رویکرد تهران از سیاست دفاعی به سمت سیاست تهاجمی است.
بر اساس این ادعا، برخی مقامهای ایرانی معتقدند اتکا به دیپلماسی و میانجیگری به تنهایی نمیتواند امنیت ایران را تضمین کند و به همین دلیل باید برای سناریوهای سختتر آماده بود.
با این حال، چنین رویکردی الزاماً به معنای کنار گذاشتن کامل مذاکره نیست. برداشت مطرحشده در گزارشها این است که تهران ممکن است همزمان با حفظ مسیر مذاکره، تلاش کند اهرمهای فشار خود را نیز حفظ کند.
تحلیلهایی که در رسانههای آمریکایی منتشر شده، تغییرات اخیر در ساختارهای امنیتی و نظامی ایران را نیز مورد توجه قرار دادهاند.
بر اساس این تحلیلها، تهران در تلاش است راهبردی بلندمدت برای بازدارندگی در برابر آمریکا ایجاد کند؛ راهبردی که در آن امکان ادامه فشار نظامی و در عین حال حفظ ظرفیت مذاکره وجود داشته باشد.
در چنین شرایطی، حفظ اهرمهایی مانند تنگه هرمز میتواند در محاسبات راهبردی ایران اهمیت ویژهای داشته باشد.
یکی از دلایل سختتر شدن موضع تهران، بیاعتمادی نسبت به دوام توافقهای گذشته عنوان شده است.
تجربه خروج آمریکا از توافق هستهای سال ۲۰۱۸، از نگاه تصمیمگیران ایرانی، نشان داده است که یک توافق سیاسی لزوماً تضمینی برای جلوگیری از بازگشت فشارهای اقتصادی و سیاسی نیست.
به همین دلیل، تهران ممکن است در مذاکرات آینده به دنبال توافقی باشد که علاوه بر کاهش فشارها، تضمین بیشتری برای جلوگیری از تکرار سناریوهای گذشته ایجاد کند.
در گزارشهای دیگری که به دیدگاه برخی مقامها و تحلیلگران ایرانی استناد شده، این دیدگاه مطرح شده که درگیریهای اخیر ممکن است صرفاً مرحلهای محدود از یک تقابل بزرگتر تلقی شود.
بر اساس این نگاه، دوره کاهش نسبی تنش فرصتی برای بازسازی توان دفاعی و آماده شدن برای سناریوهای احتمالی آینده بوده است.
این برداشت نشان میدهد که تهران ممکن است هرگونه توافق موقت را نه پایان بحران، بلکه بخشی از یک رقابت طولانیتر میان ایران و آمریکا در نظر بگیرد.
در شرایط فعلی، دو مسیر متفاوت پیش روی روابط تهران و واشنگتن قرار دارد. مسیر نخست، بازگشت به مذاکره و رسیدن به توافقی است که بتواند بخشی از اختلافات را کاهش دهد. مسیر دوم نیز افزایش فشار و احتمال تشدید تنش در منطقه است.
ادعاهای مطرحشده از سوی رویترز و سایر رسانهها نشان میدهد که تهران در حال افزایش فشار برای گرفتن امتیازات بیشتر است. با این حال، درباره اجرای چنین تهدیدهایی و نحوه واکنش طرف آمریکایی نمیتوان با قطعیت پیشبینی کرد.
آنچه روشن است، این است که تنگه هرمز، فشار اقتصادی و موضوع بازدارندگی همچنان سه محور اصلی در محاسبات امنیتی و دیپلماتیک ایران و آمریکا باقی ماندهاند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
