به گزارش اطلاع با ما، نرخ بیکاری: گزارش تازه مرکز آمار ایران از بازار کار تابستان ۱۴۰۴ نشان میدهد که نرخ بیکاری، اشتغال و مشارکت اقتصادی همزمان کاهش یافتهاند؛ پدیدهای که از خروج نیروی کار از بازار و ناامیدی از یافتن شغل مناسب حکایت دارد. همچنین تنها ۲۷ درصد از شاغلان، فارغالتحصیل دانشگاه هستند و ۴۰ درصد بیکاران را دانشگاهیان تشکیل میدهند.
مرکز آمار ایران در تازهترین گزارش خود از بازار کار تابستان ۱۴۰۴، از کاهش همزمان سه شاخص کلیدی بازار — نرخ مشارکت اقتصادی، نسبت اشتغال و نرخ بیکاری — خبر داده است. تحلیل کارشناسان نشان میدهد این روند، نه بهبود وضعیت اشتغال، بلکه نشانهای از خروج نیروی کار فعال از بازار است؛ افرادی که به دلیل ناامیدی از یافتن شغل مناسب، دیگر جویای کار نیستند.
بر اساس دادههای رسمی، جمعیت فعال اقتصادی کشور در تابستان ۱۴۰۴ حدود ۲۶ میلیون و ۹۳۶ هزار نفر بوده است. در نتیجه، نرخ مشارکت اقتصادی به ۴۰.۸ درصد کاهش یافت که ۰.۹ واحد درصد کمتر از تابستان سال قبل است. نرخ بیکاری نیز با کاهش جزئی ۰.۱ واحد درصدی، به ۷.۴ درصد رسید. این کاهش همزمان با افت مشارکت اقتصادی نشان میدهد که بخشی از جمعیت جویای کار از بازار خارج شدهاند.
در میان گروههای سنی، نرخ بیکاری جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله با رقم ۱۹ درصد، بیش از ۲.۵ برابر میانگین کل کشور است. همچنین در گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ ساله، نرخ بیکاری به ۱۴.۴ درصد رسیده است که با وجود کاهش اندک نسبت به سال گذشته، همچنان دو برابر میانگین ملی است. این اعداد بیانگر چالشی جدی در اشتغال نسل جوان و تحصیلکرده کشور است.
مرکز آمار ایران اعلام کرد نرخ بیکاری جمعیت دارای تحصیلات عالی در تابستان ۱۴۰۴ برابر با ۱۰.۶ درصد بوده که نسبت به سال گذشته ۱ واحد درصد کاهش یافته است. با این حال، فارغالتحصیلان دانشگاهی ۴۰.۳ درصد از کل بیکاران را تشکیل میدهند، در حالیکه تنها ۲۷ درصد از شاغلان کشور را شامل میشوند. این دادهها نشان میدهد که بازار کار ایران هنوز نتوانسته جذب مؤثری برای نیروهای تحصیلکرده ایجاد کند.
دادههای رسمی نشان میدهد که ۵۳.۱ درصد از شاغلان کشور در بخش خدمات مشغول به کار هستند؛ رقمی که نسبت به تابستان گذشته یک واحد درصد افزایش داشته است. بخش صنعت با سهم ۳۲.۶ درصدی و بخش کشاورزی با ۱۴.۲ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند. به گفته کارشناسان، تمرکز بیش از حد اشتغال در بخش خدمات و رکود در صنعت، یکی از دلایل کاهش بهرهوری بازار کار است.
گزارش مرکز آمار نشان میدهد که نسبت اشتغال ناقص در تابستان امسال به ۷.۶ درصد رسیده که ۰.۷ واحد درصد بیشتر از سال گذشته است. این شاخص شامل افرادی است که کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کردهاند، اما به دلایل اقتصادی یا نبود فرصت، آماده انجام کار بیشتر هستند. افزایش اشتغال ناقص، نشانهای از رکود پنهان در بازار کار و محدود بودن فرصتهای تماموقت است.
برخلاف ظاهر آماری، کاهش نرخ بیکاری در ایران در تابستان ۱۴۰۴ نشانه بهبود بازار کار نیست. وقتی همزمان نرخ مشارکت اقتصادی و اشتغال پایین میآید، به این معناست که نیروی کار از بازار خارج میشود، نه اینکه شغل جدیدی ایجاد شده باشد. کارشناسان معتقدند برای بهبود واقعی وضعیت اشتغال، باید بر افزایش فرصتهای پایدار شغلی، توسعه صنایع مولد، و جذب فارغالتحصیلان دانشگاهی تمرکز شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
