به گزارش اطلاع با ما ، گرانی نان : در حالی که کشور با خشکسالی کمسابقه و کاهش شدید منابع آبی مواجه است، زنجیره تولید گندم و آرد تحت فشار قرار گرفته و افزایش هزینهها مستقیماً به قیمت نان رسیده است. جهش قیمتی نان، نه تنها بار اقتصادی دهکهای پایین را تشدید کرده، بلکه کارگران نانوایی را نیز در تنگنای معیشتی قرار داده است؛ کارگرانی که با وجود رشد قیمت محصول، همچنان کمترین سهم را از افزایش درآمد دارند. شکاف میان قیمت مصوب و هزینه واقعی تولید، چرخهای معیوب ایجاد کرده که کیفیت نان و امنیت غذایی خانوار را تهدید میکند.
بحران کمآبی در سال جاری تنها کشاورزی و تولید گندم را تحت تأثیر قرار نداده، بلکه بهطور مستقیم بر قیمت تمامشده نان و وضعیت معیشتی کارگران نانوایی سایه انداخته است. نوسانات قیمت نان که ریشه در افزایش هزینههای انرژی، حذف بخشی از یارانهها و تورم عمومی دارد، فشار معیشتی سنگینی بر طبقات کمدرآمد و بهویژه کارگران این صنعت بر جای گذاشته است.
کاهش چشمگیر بارشها، سطح زیر کشت گندم و حجم برداشت را کاهش داده و کشور را به سمت وابستگی بیشتر به واردات سوق داده است. واردات گندم در شرایط نوسان شدید ارز، هزینه تأمین مواد اولیه را بالا برده و آسیابها و کارخانجات تولید آرد نیز با محدودیتهای آب و انرژی مواجه شدهاند. این محدودیتها ظرفیت تولید را کاهش داده و زمینهساز افزایش قیمت نهایی نان شده است.
با وجود آنکه قیمت نان در برخی شهرها تا دو برابر افزایش یافته، این رشد قیمتی نتوانسته تغییری در دستمزد کارگران نانوایی ایجاد کند. به دلیل سود ناچیز و افزایش هزینههای آب، برق، گاز، اجاره و مواد اولیه، کارفرمایان امکان جبران حقوق کارگران را ندارند. نتیجه آنکه ارزش واقعی درآمد کارگران با شیب تندی کاهش یافته و معیشت آنها در معرض تهدید مستقیم قرار گرفته است.
نان همواره یکی از اصلیترین اقلام مصرفی خانوارهای کمدرآمد بوده است. افزایش اخیر قیمت نان سهم این کالا را در سبد غذایی بالا برده و دهکهای پایین را به شدت تحت فشار قرار داده است. خانوارهایی که پیشتر از یارانه نان برای کنترل هزینهها بهره میبردند، اکنون با افزایش سهم غذا در هزینههای ماهانه مواجهاند و حتی کوچکترین تغییر در قیمت نان برایشان به معنای کاهش کیفیت یا کمیت مواد غذایی دیگر است.
نرخ مصوب دولتی در بسیاری از موارد با قیمت واقعی تمامشده نان همخوانی ندارد. هزینههای تولید با سرعت بیشتری از قیمتهای اعلامشده رشد کرده و بسیاری از واحدهای نانوایی برای ادامه فعالیت ناچار به کاهش وزن چانه، افت کیفیت یا کوچکسازی نان شدهاند. این چرخه نهتنها کیفیت نان مصرفی مردم را کاهش داده، بلکه معیشت کارگران را نیز به نقطه بحرانی رسانده است.
در شرایطی که بحران آب، تورم و حذف بخشی از یارانهها فشار مضاعفی بر زنجیره تولید نان وارد کرده، نبود سازوکار حمایتی مشخص از کارگران نانوایی، این قشر زحمتکش را در معرض ناپایداری اقتصادی قرار داده است. ادامه این شرایط میتواند بر امنیت غذایی، کیفیت تولید و درآمد کارگران تأثیر مستقیم بگذارد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ