به گزارش اطلاع با ما محمدجواد ظریف با اشاره به نقش روسیه در روابط بینالمللی ایران گفته است: «روسیه دو خط قرمز دارد؛ ایران نباید با جهان روابط آرام داشته باشد و نباید با جهان درگیر شود.» این سخن، از زاویهای تازه، تبیینی از جایگاه دوگانه روسیه در سیاست خارجی ایران ارائه میدهد؛ جایی که کرملین میکوشد مانع عادیسازی کامل روابط تهران با غرب شود، اما همزمان در شرایط بحرانی، نقش میانجی فعال را ایفا کند. تحلیلگران معتقدند در شرایط فعلی، اگر تلاش مسکو برای کنترل تنشها میان ایران و اسرائیل موفق شود، این میانجیگری میتواند به نفع ثبات منطقهای تمام شود.
سخنان اخیر محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین ایران، درباره دو خط قرمز روسیه در قبال ایران — «عدم عادیسازی روابط تهران با جهان» و «پرهیز از درگیری مستقیم با غرب» — بار دیگر بحث نفوذ و نقش تعیینکننده مسکو در مناسبات سیاست خارجی جمهوری اسلامی را به مرکز توجه بازگردانده است.
ظریف با بیان اینکه روسیه ترجیح میدهد ایران همواره در مرز تنش و تعامل باقی بماند، تلویحاً به سیاستی اشاره کرده که طی سالهای اخیر در پروندههایی مانند برجام، جنگ اوکراین و مناسبات تهران – مسکو قابل مشاهده بوده است.
در ماههای اخیر، با افزایش تنشها میان ایران و اسرائیل، احتمال درگیریهای مستقیم میان دو طرف به دغدغهای جهانی بدل شده است. در این میان، برخی منابع دیپلماتیک از تلاشهای پشتپرده روسیه برای کنترل بحران و جلوگیری از تصادم نظامی خبر میدهند. از این منظر، ورود ولادیمیر پوتین برای مهار تنشها نهتنها تهدیدی برای ایران تلقی نمیشود، بلکه میتواند فرصتی برای کاهش فشارهای بینالمللی و جلوگیری از بروز درگیری تمامعیار باشد.
تحلیلگران معتقدند در سالهای اخیر، روسیه نفوذ قابلتوجهی در برخی سطوح سیاسی، اقتصادی و حتی رسانهای ایران پیدا کرده است. چنانکه به تعبیر برخی ناظران، «قبله سیاسی بخشی از محافل افراطی در تهران، از کعبه به سمت کاخ کرملین چرخیده است». این نفوذ، هرچند محل انتقاد است، اما در شرایط خاص فعلی، میتواند شانس موفقیت روسها را در میانجیگری میان تهران و غرب افزایش دهد.
در مجموع، اگرچه نقش پررنگ روسیه در سیاست خارجی ایران با حساسیتهایی همراه است، اما در مقطع کنونی، هر اقدام مؤثری که مانع از بروز درگیری نظامی یا افزایش تحریمها شود، میتواند برای منافع ملی کشور سودمند باشد. میانجیگری مسکو، در صورت تحقق، شاید بتواند همزمان از تنش بکاهد و زمینه گفتوگوهای تازه دیپلماتیک را فراهم کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
