به گزارش اطلاع با ما ، بازار : محسن سلیمانی فاخر– بازار توسعه فردی در ایران به بستری مناسب برای ظهور چهرههایی تبدیل شده که با لقبهای ساختگی، ادعاهای بزرگ و شیوههای شبهدرمانی، مخاطبان آسیبپذیر را جذب میکنند. این جریان که بر هیجان، نمایش و برندسازی شخصی بنا شده، نهتنها جایگزین درمان علمی نیست، بلکه میتواند آسیبهای روانی ایجاد کند. راه نجات، تقویت سواد روانی و پرهیز از «منجیسازی»های تجاری است.
در دهههای اخیر، بازار توسعه فردی به صحنه ظهور افراد و گروههایی تبدیل شده که با لقبهایی پرطمطراق مانند «پدر»، «سلطان» یا «نخستین»، برای خود اعتباری فوری میسازند. این نوع عنوانسازی نه نشانی از دانش دارد و نه پشتوانه علمی؛ بیشتر شبیه یک تاکتیک بازاریابی برای جلب اعتماد و کسب درآمد است.
بسیاری از این افراد با تکیه بر رزومههای نامنسجم و مدرکهای غیرمرتبط، خود را متخصص معرفی میکنند. ادعاهایی مانند «بزرگترین کارگاه خودشناسی ایران» یا «در جمع پنج دوره برتر جهان» معمولاً تنها در حلقه تبلیغاتی خودشان تکرار میشود و هیچ پشتوانهای در نهادهای تخصصی ندارد.
در فضای کمبود نهادهای روانشناختی قابل دسترس، دورههای پرزرقوبرق و جلسات انگیزشی کوتاهمدت، برای بسیاری جذابتر از مسیر دشوار درمان تخصصی است. نور صحنه، هیجان جمعی و کاریزمای مجری جای عمق علمی را میگیرد و اینجاست که خطر آغاز میشود.
در برخی ویدئوهای منتشرشده، دیده میشود که افراد دارای چنین عنوانهایی گزارههایی تحقیرآمیز، جنسیتزده و تحریککننده خشونت را به نام «خودشناسی» بیان میکنند؛ سخنانی که در روانشناسی علمی نهتنها پذیرفته نیستند، بلکه میتوانند آسیب روانی ایجاد کنند. تشویق مخاطبان به چنین جملاتی، نشاندهنده بحران سواد روانی در جامعه است.
پاسخ ساده است: کمبود خدمات درمانی علمی، گرانی جلسات، نبود حمایت بیمهای و اضطرابهای عمیق طبقه متوسط. در چنین شرایطی، نسخههای سریع، جذاب و سادهسازیشده، بیشتر از رواندرمانی اصولی دیده میشوند.
این کارگاهها بهدلیل قیمتهای بالا، ساختار تبلیغاتی حرفهای و ادعای «تغییر فوری» به یک تجارت پرمنفعت تبدیل شدهاند. اما نبود سازوکار نظارت و پاسخگویی باعث میشود که اگر فردی آسیب ببیند، راهی برای پیگیری نداشته باشد.
این جریان بیش از آنکه نتیجه علم باشد، محصول خلأ روانی، نبود آموزش عمومی و گرایش جامعه به راهحلهای سریع است. لقبهایی مانند «پدر ناخودآگاه» یا «استاد تحول» در واقع نشانه یک جامعه نگران و خسته است که دنبال تکیهگاه میگردد.
خودشناسی فرآیندی زمانبر و پیچیده است. هر جا وعدههای «تحول فوری»، «درمان چندساعته» یا «معجزه ذهنی» داده میشود، باید تردید کرد. جامعهای که میخواهد از بحران روانی عبور کند، به دانش روانشناسی معتبر و نهادهای تخصصی نیاز دارد، نه به قهرمانهای خودساختهای که با شعار وارد زندگی مردم میشوند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
