به گزارش اطلاع با ما ، دیپلماسی تحقیر: مشاجره ترامپ و زلنسکی در کاخ سفید، یادآور صحنههایی از سفر تحقیرآمیز اشرف غنی به پایگاه بگرام بود؛ لحظاتی که نشان میدهد آمریکا در مناسبات دیپلماتیک، حتی با متحدانش، با نگاهی ابزارگرایانه و منفعتطلبانه رفتار میکند. تجربه افغانستان و مذاکرات آمریکا با طالبان بدون حضور دولت افغانستان، اکنون در اوکراین تکرار میشود، جایی که مذاکرات واشنگتن و مسکو در غیاب کییف انجام میشود. این رویکرد کهنه، از زمان ترومن و کیسینجر تا امروز، همچنان سیاست خارجی ایالات متحده را شکل میدهد.
اتفاقات اخیر در کاخ سفید، بار دیگر نشان داد که آمریکا در روابط بینالملل، بهخصوص در ارتباط با متحدان ضعیفتر خود، رویکردی سودمحور و تحقیرآمیز دارد. مشاجره ترامپ و زلنسکی در دفتر بیضی، بهگونهای نمادین همان چیزی را تکرار کرد که پیشتر در بگرام افغانستان رخ داد؛ جایی که اشرف غنی، رئیسجمهور وقت افغانستان، در برابر ترامپ به سخنرانیای کوتاه بسنده کرد و سه بار از آمریکا تشکر گفت.
این الگوی رفتاری، چیزی فراتر از سبک دیپلماسی ترامپ است و ریشه در سنت سیاست خارجی آمریکا دارد. هنری کیسینجر، معمار سیاست خارجی رئالیستی آمریکا، زمانی گفته بود: *«شاید دشمن آمریکا بودن خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن کشنده است.»* تاریخ بارها صحت این جمله را ثابت کرده است؛ از سرنوشت غنی که پس از انتخاب مجدد بهسرعت از صحنه قدرت حذف شد، تا زلنسکی که در برابر دوراهی “توافق یا جنگ جهانی سوم” قرار گرفت.
یکی از جلوههای این سیاست، توافقهایی است که در غیاب طرفهای اصلی شکل میگیرد. در افغانستان، آمریکا مستقیماً با طالبان مذاکره کرد و دولت کابل را نادیده گرفت. در اوکراین نیز مذاکرات واشنگتن و مسکو در ریاض، بدون حضور نمایندگان اوکراینی برگزار میشود. این روند باعث نگرانی متحدان آمریکا شده، بهطوریکه نخستوزیر بریتانیا هشدار داده است که نباید تجربه افغانستان در اوکراین تکرار شود.
اما این سبک دیپلماسی صرفاً به دولتهای جمهوریخواه محدود نمیشود. دموکراتهایی مانند ترومن نیز همین راهبرد را در پیش گرفته بودند. ترومن در بیانیه پوتسدام، ژاپن را بین تسلیم نظامی و بمباران اتمی مخیر کرد و در نهایت، بدون هیچگاه عذرخواهی از این اقدام، بر اصول عملگرایانه خود پافشاری کرد.
با توجه به این پیشینه، به نظر میرسد که رهبران کشورهایی که به حمایت آمریکا دل بستهاند، باید بیش از پیش در مورد وابستگی به واشنگتن تجدیدنظر کنند. تاریخ نشان داده است که آمریکا همواره در لحظات حساس، تصمیماتی بر اساس منافع خود اتخاذ کرده و متحدانش را در میانه بحرانها تنها گذاشته است. اکنون، اوکراین به مرحلهای رسیده که خطر تکرار تجربه افغانستان را در خود احساس میکند؛ تجربهای که در آن، یک رئیسجمهور متحد آمریکا، با دستانی خالی و اعتباری از دسترفته، صحنه را ترک کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
