دارو نایاب، هزینه‌ها نجومی؛ بیماران در نبرد نابرابر با گرانی و کمبود

به گزارش اطلاع با ما ، دارو : افزایش شدید قیمت دارو و تجهیزات پزشکی در کنار کمبود برخی اقلام حیاتی، زندگی بیماران خاص را با چالش جدی روبه‌رو کرده است. فاصله میان وعده‌های حمایتی و واقعیت موجود، نیاز به بازنگری جدی در سیاست‌های سلامت و حمایت از بیماران را برجسته می‌کند.

در حالی که حمایت از بیماران همواره یکی از شعارهای اصلی حوزه سلامت بوده، واقعیت امروز بسیاری از بیماران چیز دیگری را روایت می‌کند؛ کمبود دارو، افزایش شدید قیمت‌ها و دشواری دسترسی به تجهیزات حیاتی، زندگی هزاران نفر را به چالشی روزانه تبدیل کرده است. آنچه بیش از همه نگران‌کننده به نظر می‌رسد، فاصله میان وعده‌های حمایتی و شرایط واقعی بیماران است.

دارویی که نیست، بیماری که صبر نمی‌کند

بیماران مبتلا به بیماری‌های خاص و مزمن بیش از دیگران تحت فشار هستند. برای مثال، مبتلایان به «لوپوس ریوی» برای کنترل بیماری نیازمند مصرف منظم داروهای تخصصی و تجهیزات کمک‌تنفسی‌اند. اما گزارش‌ها نشان می‌دهد برخی از این داروها نه‌تنها کمیاب، بلکه در مقاطعی کاملاً نایاب می‌شوند.

قطع یا تأخیر در مصرف چنین داروهایی می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند؛ از تشدید حملات تنفسی گرفته تا آسیب‌های برگشت‌ناپذیر. در چنین شرایطی، بیمار ناچار است از شهری به شهر دیگر برای یافتن دارو مراجعه کند، بی‌آنکه اطمینانی از دسترسی قطعی داشته باشد.

جهش قیمت‌ها؛ از درمان تا دغدغه مالی

افزایش قیمت برخی اقلام دارویی طی یک سال گذشته چند برابر شده است. داروهایی که پیش‌تر با هزینه‌ای قابل مدیریت تهیه می‌شدند، اکنون به مبالغی رسیده‌اند که پرداخت آن‌ها برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار است. در مواردی، سهم پرداختی از جیب بیمار به بیش از نیمی از هزینه کل می‌رسد.

این وضعیت برای بیماران مبتلا به سرطان، بیماری‌های خودایمنی، ام‌اس، دیابت یا بیماری‌های نادر شدیدتر است؛ زیرا درمان آن‌ها وابسته به مصرف مداوم داروهای تخصصی و گاه وارداتی است. هرگونه اختلال در زنجیره تأمین، مستقیماً روند درمان را مختل می‌کند.

تجهیزات پزشکی؛ کالای لوکس جدید

چالش فقط به دارو محدود نمی‌شود. بسیاری از بیماران نیازمند تجهیزات پزشکی حیاتی مانند دستگاه‌های اکسیژن‌ساز، بای‌پپ یا تجهیزات تصفیه هوا هستند. افزایش چندبرابری قیمت این دستگاه‌ها در سال‌های اخیر، تأمین آن‌ها را برای بیماران تقریباً غیرممکن کرده است.

در برخی موارد، بیمه‌ها تنها بخشی از هزینه را پس از خرید بازپرداخت می‌کنند؛ مدلی که عملاً نیازمند پرداخت اولیه سنگین از سوی بیمار است. برای بسیاری، چنین پرداختی خارج از توان مالی است.

بیمه‌ها و حمایت‌های ناکافی

هرچند برخی داروها تحت پوشش بیمه قرار دارند، اما این پوشش غالباً مشروط به استفاده از نمونه داخلی است؛ در حالی که برخی بیماران از عوارض جانبی یا اثربخشی پایین‌تر برخی نمونه‌های جایگزین گلایه دارند. همچنین کمبود مواد اولیه یا مشکلات واردات، حتی تولید برخی داروهای داخلی را نیز با اختلال مواجه کرده است.

این شرایط باعث شده بیماران علاوه بر دغدغه بیماری، نگران یافتن دارو و تأمین هزینه آن نیز باشند؛ استرسی مضاعف که خود می‌تواند روند درمان را دشوارتر کند.

پرسشی بی‌پاسخ: مسئول حمایت کیست؟

وقتی انجمن‌های تخصصی منابع محدودی دارند و نهادهای رسمی نیز با محدودیت بودجه مواجه‌اند، بیماران خود را در میانه یک خلأ حمایتی می‌بینند. پرسش اصلی این است که در صورت ناتوانی بیمار از تأمین دارو یا تجهیزات، کدام سازوکار حمایتی باید وارد عمل شود؟

کارشناسان حوزه سلامت معتقدند بازنگری در سیاست‌های تأمین دارو، تقویت ذخایر راهبردی، بهبود پوشش بیمه‌ای و حمایت هدفمند از بیماران خاص می‌تواند بخشی از مشکلات را کاهش دهد. بدون اصلاح ساختار تأمین و توزیع، بحران دارو ممکن است به مسئله‌ای پایدار تبدیل شود.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام