به گزارش اطلاع با ما بحران آب در سال ۱۴۰۴/میانگین دمای کشور در خرداد ۱۴۰۴ با افزایش قابلتوجهی مواجه شده و همزمان کاهش ۴۰.۴ درصدی بارش نسبت به میانگین بلندمدت، زنگ خطر خشکسالی و بحران آبی را به صدا درآورده است. بررسیها نشان میدهد بیش از ۲۹ درصد از اراضی کشاورزی در وضعیت تنش متوسط تا بسیار زیاد قرار گرفتهاند و این مسئله میتواند امنیت غذایی کشور را در ماههای پیشرو تحت تاثیر قرار دهد.
بررسی دادههای رسمی نشان میدهد تا تاریخ ۱۲ خرداد ۱۴۰۴، میانگین دمای کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱.۸ درجه سانتیگراد افزایش یافته است. همزمان، استان بوشهر با ثبت دمای ۴۷.۸ درجه سانتیگراد گرمترین و اردبیل با ۵.۷ درجه، سردترین نقطه کشور گزارش شدهاند. اما مسئله نگرانکنندهتر از دما، وضعیت بارشهاست.
طبق گزارش سازمان هواشناسی، مجموع بارش کشور از ابتدای سال آبی (مهر ۱۴۰۳) تا ۱۲ خرداد تنها ۱۳۱.۵ میلیمتر بوده است؛ رقمی که نسبت به میانگین بلندمدت، ۴۰.۴ درصد کاهش را نشان میدهد. این عقبماندگی در شرایطی رخ داده که بسیاری از مناطق کشور وارد فاز خشکسالی شدهاند.
نقشههای هواشناسی، نوار شمالی کشور شامل گیلان، مازندران و گلستان را پر بارشتر از دیگر نقاط نشان میدهند. در مقابل، مناطق جنوبی و مرکزی کشور، مانند خوزستان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و کرمان، بارشهایی زیر ۱۲۰ میلیمتر را ثبت کردهاند. این اختلاف فاحش در توزیع بارش، ریسک خشکسالی موضعی و تنش آبی منطقهای را افزایش میدهد.
بررسی شاخصهای ماهوارهای از وضعیت تنش در اراضی زراعی نشان میدهد که ۲۹ درصد از زمینهای کشاورزی کشور با درجاتی از تنش متوسط، زیاد یا بسیار زیاد مواجهاند. این در حالی است که سال گذشته تنها ۱۲ درصد از اراضی در این شرایط قرار داشتند. با افزایش گرما و کاهش بارش، این تنشها میتوانند منجر به کاهش عملکرد تولیدات کشاورزی و در نهایت آسیب به امنیت غذایی کشور شوند.
دادهها نشان میدهد که اکثر استانهای کشور، از جمله کهگیلویه و بویراحمد، چهارمحال و بختیاری، لرستان، فارس، تهران و هرمزگان، با کاهش بارشهای شدیدی مواجه شدهاند. افت بارندگی در برخی از این مناطق تا بیش از ۳۰۰ میلیمتر گزارش شده است.
با توجه به پیشبینی تداوم گرما در تابستان و نبود چشمانداز مثبت برای بارش، ضرورت دارد سیاستهای مدیریتی برای کنترل مصرف آب، حمایت از کشاورزان در مناطق بحرانی و توسعه کشت مقاوم به خشکی هرچه سریعتر در دستور کار قرار گیرد. همچنین اطلاعرسانی عمومی درباره اهمیت صرفهجویی و بهرهوری آب، بیش از گذشته باید مورد توجه قرار گیرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
