به گزارش اطلاع با ما ، اینترنت طبقاتی: موحد منتقم– فعالسازی قابلیت نمایش لوکیشن در ایکس، موجی جهانی از افشاگری ایجاد کرد و در ایران نیز پرده از یک واقعیت پنهان برداشت: وجود «خط سفید» برای گروهی محدود و برخورداری آنان از اینترنت آزاد در حالیکه میلیونها کاربر زیر بار فیلتر هستند. این شکاف پنهان، بحث اینترنت طبقاتی و دوگانگی گفتار–رفتار برخی چهرهها را بیش از هر زمان آشکار کرده است.
قابلیت تازهٔ نمایش محل مدیریت حسابها در ایکس تنها چند روز فعال شده، اما در همین مدت کوتاه توانسته لایههای پنهان فعالیتهای آنلاین را آشکار کند. این ابزار نشان میدهد هر حساب از کجا اداره میشود و همین اطلاعات ساده، تصویری تازه از بازیگران پنهان نبرد روایتها ارائه داده است.
در سطح جهانی بسیاری از حسابهایی که خود را صدای مردم آمریکا معرفی میکردند، ناگهان با لوکیشنهایی از شرق اروپا، جنوب آسیا یا آفریقا ظاهر شدند. حتی صفحاتی با برچسبهای سیاسیِ کاملاً متضاد مانند حامیان و مخالفان ترامپ، از کشورهایی مثل هند و بنگلادش مدیریت میشدند. این افشاگریها نشان داد عملیات تأثیرگذاری خارجی چقدر گستردهتر از تصورات رایج بوده است.
در ایران اما ماجرا رنگ دیگری داشت. کاربران با جستوجوی اصطلاح «خط سفید»، با انبوهی از پستهایی روبهرو شدند که نشان میداد برخی حسابها بدون فیلترشکن به شبکههای مسدود دسترسی دارند. این موضوع ناگهان موجی از افشاگریهای خودجوش ایجاد کرد؛ کاربران از چهرههایی پرده برداشتند که در ظاهر مدافع رفع فیلتر بودند اما در عمل از امتیاز اتصال آزاد برخوردار بودند.
وجود خط سفید تنها یک پدیده تکنیکی نیست؛ یک پیام عمیق اجتماعی دارد. وقتی برخی مسئولان، مدیران و چهرههای رسانهای سالها با اینترنت بدون محدودیت کار کردهاند، طبیعی است که رفع فیلتر هیچوقت تبدیل به اولویت آنها نشود. این امتیاز پنهان، شکافی جدی میان گفتار عدالتخواهانه و رفتار واقعی ایجاد کرده است.
برای اهل رسانه، این افشاگری ضربه سنگینتری داشت. خبرنگار یا فعال رسانهای که سالها با فیلتر مبارزه کرده اما در واقعیت از دسترسی آزاد برخوردار بوده، نهتنها اعتماد عمومی را از دست میدهد، بلکه به جریان فیلترینگ هم ناخواسته مشروعیت میبخشد. این تناقض، یکی از بزرگترین آسیبها به گفتمان آزادی دسترسی است.
اتفاقات اخیر نشان داد که شفافیت درباره منشأ حسابها چقدر میتواند فریبکاریهای سالهاه را آشکار کند. از این پس هرکس از آزادی، عدالت یا حق دسترسی سخن میگوید باید روشن کند از کجا و با چه دسترسیای حرف میزند. شفافیت منشأ، به معیار تازهای برای سنجش صداقت در فضای مجازی تبدیل شده است.
آنچه فاش شد، فقط لوکیشن چند حساب نبود؛ بلکه تصویر واقعی جامعهای بود که در آن امتیازهای نادیدنی، مسیر تجربه کاربران را متفاوت میکند. اینترنت طبقاتی یک واقعیت تلخ است و افشاگریهای اخیر تنها گوشهای از آن را نمایان کرد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
