به گزارش اطلاع با ما ، پرسپولیس : ماجرای انتشار ویدیوی بحثبرانگیز از تشویق هواداران پرسپولیس که صدای اعتراض آبیها را درآورد، بار دیگر مرز هیجان و نفرت در فوتبال ایران را زیر سؤال برد. در حالی که در اروپا کوچکترین رفتار رسانهای باشگاهها زیر ذرهبین نهادهای انضباطی است، در ایران هنوز مسئولیت رسانهای باشگاهها تعریف روشنی ندارد. تجربهی اسپانیا، انگلیس و آلمان نشان میدهد: هیجان آزاد است، اما توهین هزینه دارد.
ویدیوی منتشرشده از تشویق ایسلندی هواداران پرسپولیس پس از برد برابر استقلال خوزستان، فضای فوتبال ایران را به شدت ملتهب کرد. در پسزمینهی آن تشویق، شعارهایی شنیده میشد که هواداران استقلال آن را توهینآمیز دانستند. واکنشها سریع و تند بود؛ استقلال بیانیهای رسمی صادر کرد، مدیرعامل این باشگاه در چند پست پیاپی رفتار رقیب را غیرحرفهای خواند، و در نهایت پرسپولیس پست را حذف کرد. حذف سریع نشان داد احتمالاً اشتباهی رسانهای رخ داده است، اما یک سؤال بزرگ باقی ماند: در فوتبال حرفهای جهان، با چنین خطاهایی چه میکنند؟
در لالیگا، شعارهای توهینآمیز سابقهای طولانی دارند، اما واکنشها همیشه ساختاری و دقیق است. هر زمان شعاری مانند «پوتا بارسا» یا «پوتا رئال مادرید» شنیده شود، کمیته انضباطی لیگ گزارش رسمی تنظیم میکند و از باشگاهها میخواهد در شناسایی مقصران همکاری کنند. اتلتیک بیلبائو، والنسیا و رایو وایهکانو از جمله باشگاههایی بودهاند که فقط به دلیل شنیدهشدن چنین شعارهایی، جریمه یا تذکر رسمی گرفتهاند. در اسپانیا، اصل ساده است: باشگاه مسئول رفتار جمعی است، نه پخشکنندهی آن.
در لیگ برتر انگلستان، حساسیت نسبت به رفتار رسمی باشگاهها حتی از اسپانیا هم بیشتر است. در سال ۲۰۱۹، پس از انتشار ویدیویی از شعار نژادپرستانه علیه روملو لوکاکو، باشگاه منچستریونایتد بلافاصله بیانیه داد و از رسانهها خواست آن ویدیوها را بازنشر نکنند. یونایتد با پلیس همکاری کرد تا عاملان را شناسایی کند. نمونهی دیگر، جریمه ۳۰ هزار پوندی ناتینگهام فارست بود که تنها به خاطر خطاب قراردادن داوری با لفظ «شرمآور» در صفحه رسمی خود محکوم شد. در انگلیس مرز روشنی وجود دارد: هیچ محتوای رسمی حق ندارد حتی غیرمستقیم نفرت را تقویت کند.
در فوتبال آلمان، هرگونه شعار نژادپرستانه یا تحقیرآمیز با واکنشی سخت روبهرو میشود. فدراسیون فوتبال این کشور بارها جریمههای سنگین بابت شعارهای نازیگونه یا رفتارهای راستگرایانه صادر کرده است. باشگاه دورتموند یکی از نمونههای شاخص است که با هواداران افراطی خود برخورد انضباطی کرد. قاعده در آلمان روشن است: شور و هیجان مجاز است، اما توهین خط قرمز است.
در کشورهایی مثل آرژانتین و برزیل، فضای هواداری آتشین است، اما باشگاهها در سطح رسمی واکنش سریع دارند. در یکی از مسابقات لیگ برزیل در سال ۲۰۲۲، پس از توهین بازیکن یک تیم در جشن صعود، باشگاه بلافاصله بیانیه پوزش منتشر کرد و از جامعه فوتبال دلجویی کرد. حتی در پرهیجانترین لیگهای دنیا، باشگاهها مرز بین احساس و مسئولیت را میدانند.
آنچه در فوتبال ایران رخ داد، شاید در نگاه اول خطایی رسانهای باشد، اما در عمق ماجرا، خلأ بزرگی دیده میشود: نبود فرهنگ مسئولیت رسانهای در باشگاهها. در فوتبال حرفهای جهان، هر پست، هر جمله و هر ویدیو در حساب رسمی باشگاهها نمایندهی فرهنگ و هویت آن باشگاه است. در ایران اما هنوز مرز بین شوخی، توهین و هیجان تعریف دقیقی ندارد. درس روشن است: اگر فوتبال ایران میخواهد حرفهای بماند، باید یاد بگیرد که احترام، بخشی از رقابت است — نه مانع آن.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
