به گزارش اطلاع با ما، کالابرگ – دیماه سال گذشته بود که دولت با اجرای طرح کالابرگ الکترونیک همزمان با حذف ارز ۲۸۵۰۰ تومانی، رویکرد جدیدی را در حمایت از معیشت خانوارها آغاز کرد. وعده کلیدی دولت این بود: حمایت نه در ابتدای زنجیره تأمین، بلکه به صورت مستقیم و به عنوان اعتبار مصرفکننده پرداخت میشود. بر همین اساس، مابهالتفاوت نرخ ارز در قالب اعتبار یک میلیون تومانی به ازای هر نفر اختصاص یافت.
جهش هزینههای ناشی از جابهجایی ارزی بسیار فراتر از پیشبینیهای اولیه از آب درآمد. نتیجه به تصویر کشیده شد: تورم سال گذشته حدود ۵۰ درصد، یعنی بالاترین نرخ تورم سالانه کشور. در چنین وضعیتی، دولت که قول داده بود با افزایش قیمت کالاهای اساسی، رقم کالابرگ نیز افزایش یابد تا ارزش یک میلیون تومانی آن حفظ شود، اکنون در برابر آزمونی جدی قرار گرفته است. تصمیمگیری فوری برای افزایش اعتبار کالابرگ پیش از رسیدن به کالابرگ اردیبهشت، ضرورتی انکارناپذیر است.
از ابتدای جنگ اخیر، قیمت بسیاری از کالاهای اساسی با سرعتی بیش از انتظار بالا رفته است. این رشد قابل توجه، نهتنها اثر تورمی حذف ارز ترجیحی را تشدید کرد، بلکه فاصله میان قیمت واقعی سبد مصرف خانوار و رقم کالابرگ را به طرز چشمگیری افزایش داده است. به همین دلیل، وزارت کار در ماههای اخیر سه سناریوی رسمی برای بازنگری رقم کالابرگ ارائه کرده که اکنون و در آستانه اردیبهشت، نیازمند تصمیمگیری قطعی و فوری هستند.
سه سناریوی پیشنهادی وزارت کار
در این سناریو، افزایش رقم کالابرگ بر مبنای سبدی از کالاها تعریف شده که ۲۸۰۰ کالری روزانه مورد نیاز هر فرد را پوشش میدهد. این سبد شامل گروههای متنوعتری از مواد غذایی است و برخلاف تصور، بسیاری از اقلام آن (مثل نان، ماکارونی، میوه و سبزیجات) چندان وابسته به نرخ ارز نیستند، اما در ماههای اخیر بهشدت افزایش قیمت داشتهاند.
نقاط قوت: بیشترین نزدیکی به الگوی مصرف واقعی مردم نقاط ضعف: بار مالی سنگین و احتمال عدم همخوانی با محدودیتهای بودجهای
در سناریوی دوم، مبنای محاسبه افزایش رقم کالابرگ همان ۱۱ قلم اولیه است که طرح با آن آغاز شد:
نقاط قوت: سادهتر از نظر محاسباتی و محدودتر از نظر هزینه نقاط ضعف: فاصله با سبد واقعی خانوار و عدم جبران کامل تورم ماههای اخیر سناریوی سوم: افزایش حداقل ۲۵ درصدی بر اساس مابهالتفاوت نرخ ارز
در سناریوی سوم، مبنای افزایش کالابرگ تفاوت نرخ ارز پس از حذف نرخ ۲۸۵۰۰ است. مسیر تغییر نرخ ارز چنین بوده است:
پیش از دیماه: بخشی از کالاها ارز ۲۸۵۰۰ و بخشی دیگر با ارز تالار اول (حدود ۷۰ هزار تومان)
پس از اجرای کالابرگ: تمام کالاهای اساسی به تالار دوم منتقل شدند
نتیجه: افزایش نرخ ارز تا حدود ۱۱۲ هزار تومان (و حالا نرخ ارز اساسی حدود ۱۴۰ هزار تومان)
بر مبنای این اعداد، حداقل ۲۵ درصد مابهالتفاوت باید در رقم کالابرگ جبران شود.
نقاط قوت: واقعگرایانه از نظر منبع تأمین مالی (همان منبع اصلی وعدهدادهشده) نقاط ضعف: تورم کالاهای اساسی در ماههای اخیر بیشتر از تورم ارز بوده است؛ یعنی اگر تنها افزایش ارز ملاک قرار بگیرد، افزایش قیمت واقعی خوراکیها جبران نمیشود.
نکته مهم این است که منبع دیگری جز مابهالتفاوت نرخ ارز برای جبران رقم کالابرگ در بودجه دیده نشده است. بنابراین، عملیاتیترین و محتملترین سناریو همان افزایش حداقل ۲۵ درصدی است، هرچند که از نظر کارشناسی کاملترین گزینه نیست
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
