به گزارش اطلاع با ما، مسئله اصلی تولید یا مبادله؟– یکی از تفکرات رایج این است که راهاندازی تولید کلید حل مشکلات اقتصادی است: از ایجاد اشتغال گرفته تا افزایش درآمد و کاهش کسری بودجه. این نگاه بر این فرض استوار است که تولید تابعی از عوامل تولید است (نیروی کار و سرمایه) و با رفع موانع دسترسی به این عوامل، تولید به خودی خود افزایش مییابد. اما آیا تولید صرفاً با تأمین سرمایه و نیروی کار کافی است؟
بازارهایی که تولیدات در آنها عرضه میشوند چه وضعیتی دارند؟ آیا دسترسی به بازارهای جدید فراهم است؟ آیا زیرساختهای لجستیکی برای رقابت در بازارهای جهانی مهیاست؟ اینها سوالاتی هستند که نشان میدهند مشکل اصلی اقتصاد ایران نه در تولید، بلکه در بخش مبادله و تجارت است.
فرآیند فنی تولید، خود سودآور نیست؛ سود در مبادله رخ میدهد. زمانی که بنگاه بتواند:
کالای خود را در بازارهای رقابتی و آزاد، با قیمت مناسب به فروش برساند.
در غیاب بازارهای پایدار و متنوع، تولید نه تنها سودی ندارد بلکه به مشکلات اقتصادی میافزاید. تولید بدون مبادله کارآمد، یعنی کالاهایی که به دلیل نبود بازار انبار میشوند و منابع را قفل میکنند.
افت توان اقتصادی خانوارها و ضعف در دسترسی به بازارهای خارجی، باعث ناپایداری بازارها شده است. نمونه آن را در واحدهای تولیدی میبینیم که تنها به صورت سفارشی تولید میکنند و به دلیل نبود تقاضای پایدار، فعالیت مداوم ندارند.
توانمندسازی بخش مبادله و تجارت باید در اولویت قرار گیرد. این شامل:
1. بهبود زیرساختهای لجستیکی برای دسترسی به بازارهای داخلی و خارجی.
3. کاهش هزینههای مبادلاتی از طریق رقابتی کردن فرآیندهای تامین و فروش.
اقتصاد ایران برای خروج از مشکلات، نیازمند نگاه جامعتری است که علاوه بر تولید، به مبادله به عنوان حلقه کلیدی زنجیره اقتصادی توجه کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
