به گزارش اطلاع با ما ، اسنپبک سه کشور اروپایی (فرانسه، آلمان و انگلیس) پنجشنبه گذشته با درخواست فعالسازی مکانیسم «اسنپبک» در شورای امنیت سازمان ملل، بهدنبال بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران برآمدند. این اقدام با حمایت آمریکا صورت گرفته و در مقابل، روسیه و چین مخالف آن هستند. تحلیلگران بر این باورند که این حرکت اروپا بهویژه با توجه به پیچیدگیهای بینالمللی، نشاندهنده تلاش برای حفظ قدرت و نفوذ اروپایی در برابر ایران، آمریکا و رژیم صهیونیستی است، هرچند که با چالشهای جدی در زمینه مشروعیت، و واکنشهای سیاسی مواجه خواهد شد.
در روز پنجشنبه هفته گذشته، سه کشور اروپایی حاضر در توافق هستهای برجام (فرانسه، آلمان و انگلیس) نامهای به شورای امنیت سازمان ملل ارسال کردند و از آن خواستند که مکانیسم «اسنپبک» (مکانیسم ماشه) فعال شود. این اقدام بهطور مستقیم بهمنظور بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران و احیای قطعنامههای پیشین شورای امنیت است که تحت توافق هستهای ۲۰۱۵ به تعلیق درآمده بودند. این در حالی است که روسیه و چین بهشدت با این درخواست مخالفت کردهاند و به دنبال مسدود کردن آن در شورای امنیت هستند. از آنجا که فعالسازی اسنپبک میتواند تأثیرات گستردهای بر روابط ایران و جهان بگذارد، تحلیلگران به بررسی ابعاد استراتژیک این تصمیم پرداختهاند.
اسنپبک یکی از مهمترین ابزارهای اروپاییها برای اعمال فشار بر ایران است. این مکانیسم که در توافق هستهای برجام به تصویب رسید، به کشورهای اروپایی این امکان را میدهد که در صورت تخطی ایران از مفاد توافق، تحریمهای بینالمللی را مجدداً فعال کنند. از آنجا که کشورهای اروپایی مانند آمریکا یا رژیم صهیونیستی بهطور مستقیم توانایی فشار نظامی به ایران را ندارند، اسنپبک بهعنوان یکی از محدود ابزارهای آنها در مقابل ایران به شمار میرود. این ابزار نهتنها برای کنترل فعالیتهای هستهای ایران بلکه برای مدیریت تنشها و اعمال فشار در زمینههای مختلف، همچون مسائل منطقهای، بهکار میرود.
هرچند کشورهای اروپایی ممکن است بتوانند از طریق مکانیسم اسنپبک بهصورت موقت تحریمها را بازگردانند، اما این مسیر با چالشهای جدی روبرو است. یکی از مهمترین مشکلات این است که فعالسازی اسنپبک بهطور بالقوه با مخالفت کشورهای دارای حق وتو در شورای امنیت (روسیا و چین) مواجه خواهد شد. بهویژه چین که روابط نزدیکی با ایران دارد، قطعاً بهدنبال مخالفت با این اقدام خواهد بود. حتی اگر این مکانیسم اجرایی شود، اعتبار آن در سطح بینالمللی ممکن است با تردیدهای جدی مواجه شود. در واقع، فشارهای سیاسی و حقوقی بر اروپا میتواند روند اجرای اسنپبک را به چالش بکشد.
یکی از دلایل اصلی این اقدام، تلاش اروپا برای تقویت روابط خود با ایالات متحده و رژیم صهیونیستی است. کشورهای اروپایی با این حرکت قصد دارند بهنوعی همگرایی خود را با سیاستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان دهند، که در زمینه مسائل هستهای ایران و تحولات منطقه غرب آسیا حساسیتهای زیادی دارند. از آنجا که آمریکا در دوران ریاستجمهوری ترامپ از برجام خارج شد و بهدنبال اعمال فشار بیشتر به ایران بود، کشورهای اروپایی در تلاشاند که با بازگرداندن تحریمها، همراستا با سیاستهای واشنگتن عمل کنند.
علاوه بر مسئله هستهای، اروپا بهدنبال محدود کردن تواناییهای ایران در زمینههای دیگر نیز است. یکی از اهداف نهایی اروپا، تضعیف جایگاه ایران در منطقه است. این تضعیف ممکن است بهطور خاص در زمینه توانمندیهای نظامی ایران و تأثیرگذاریاش در تحولات منطقهای باشد. از طرفی، با توجه به فشارهای اقتصادی که ایران از تحریمها متحمل میشود، این تحریمها میتوانند قدرت مانور ایران را در منطقه کاهش دهند و از تضعیف دولت ایران در عرصه داخلی نیز جلوگیری کنند.
اروپا بهدلیل عدم توانمندی در مقابله نظامی مستقیم با ایران، در این مرحله به استفاده از ابزارهایی همچون اسنپبک روی آورده است. این در حالی است که کشورهای اروپایی در مناطق مختلف خاورمیانه با چالشهای امنیتی متعددی از جمله در سوریه، لبنان و غزه مواجه هستند. این چالشها بهویژه در سایه روابط تیره و تهدیدات امنیتی که از جانب رژیم صهیونیستی به وجود آمده، فشار بیشتری را بر اروپا وارد کرده است. در این شرایط، استفاده از ابزارهای غیرنظامی و دیپلماتیک بهعنوان یک گزینه جایگزین برای اروپا بهنظر میرسد.
یکی از دلایل دیگر این اقدام، نگرانی از گسترش برنامه هستهای ایران و عدم شفافیت در زمینه برنامه هستهای کشور است. کشورهای اروپایی بهویژه از توسعه تواناییهای هستهای ایران در آینده نگران هستند و تلاش دارند که از طریق اسنپبک، هرگونه تغییر در روند فعالیتهای هستهای ایران را تحت نظارت دقیق قرار دهند. علاوه بر این، اروپا بهشدت از ذخیرهسازی اورانیوم غنیشده ایران نگران است و بر این باور است که میتواند تهدیدی برای امنیت منطقه و جهان باشد.
یکی از مهمترین موانع پیش روی فعالسازی اسنپبک، مخالفت چین و روسیه است. این دو کشور بهعنوان اعضای دائم شورای امنیت با حق وتو، در صورت عدم موافقت با درخواست اروپا، میتوانند این اقدام را مسدود کنند. مخالفت این کشورها نهتنها بر مشروعیت طرح اروپا تأثیر میگذارد بلکه نشاندهنده شکافهای عمیقتری در عرصه بینالمللی است که بهویژه در زمینه کنترل سلاحهای هستهای و مسائل استراتژیک برای قدرتهای جهانی تعیینکننده خواهد بود.
در حالیکه بسیاری از کشورهای اروپایی بهویژه در داخل اتحادیه اروپا تحت فشارهای داخلی قرار دارند تا با رژیم صهیونیستی همکاری کنند، در عین حال از سوی دیگر با انتقادات شدید از سیاستهای خود در قبال ایران مواجه هستند. این تضادهای داخلی میتواند بر سیاستهای خارجی اروپا تأثیرگذار باشد و نوعی توازنسازی دشوار را ایجاد کند.
بهرغم تلاشهای اروپا برای فعالسازی اسنپبک و بازگرداندن تحریمهای بینالمللی علیه ایران، این اقدام با چالشهای جدی مواجه است. کشورهای اروپایی در تلاشاند تا ضمن حفظ روابط خود با آمریکا و رژیم صهیونیستی، فشار بیشتری بر ایران وارد کنند، اما در این مسیر با مشکلات حقوقی و سیاسی، بهویژه از جانب روسیه و چین، روبرو هستند. این در حالی است که ایران نیز در موقعیتی قرار دارد که باید با دقت تصمیم بگیرد که آیا به خواستههای اروپا پاسخ خواهد داد یا نه، چرا که در هر دو حالت، تحولات جدیدی در عرصه بینالمللی رقم خواهد خورد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
