به گزارش اطلاع با ما تنشهای اخیر میان آمریکا و ایران احتمال جنگ گسترده را پایین اما احتمال حمله محدود و هدفمند را افزایش داده است. هدف چنین اقدامی بیشتر تغییر فضای مذاکرات و افزایش فشار سیاسی است تا ورود به درگیری فراگیر؛ هرچند واکنش ایران میتواند مسیر تحولات را کاملاً تغییر دهد.
تحلیلهای اخیر نشان میدهد تنش میان ایالات متحده آمریکا و ایران به بالاترین سطح خود در سالهای گذشته رسیده، اما نشانهای از آغاز جنگی گسترده و کلاسیک دیده نمیشود. آنچه محتملتر به نظر میرسد، اقدام نظامی محدود و حسابشدهای است که هدف آن تغییر فضای مذاکرات و افزایش اهرم فشار سیاسی است، نه ورود به یک جنگ فراگیر.
در هفتههای اخیر، آمریکا حضور نظامی خود را در منطقه خاورمیانه تقویت کرده است؛ اقدامی که در ظاهر با مسیر دیپلماسی تناقض دارد، اما در واقع مکمل آن تلقی میشود. همزمان گفتوگوهایی در عمان جریان دارد تا طرفین میزان انعطافپذیری و خطوط قرمز یکدیگر را ارزیابی کنند؛ مذاکراتی که زیر سایه فشار نظامی دنبال میشود.
از دید تصمیمگیران در واشنگتن، ظرفیت بازدارندگی منطقهای ایران نسبت به سالهای گذشته کاهش یافته است. فشارهای وارده بر حزبالله، تضعیف توان نظامی حماس، تحولات مربوط به حکومت بشار اسد در سوریه و آسیبپذیریهای اخیر در برابر اسرائیل باعث شده برخی تحلیلگران آمریکایی این مقطع را فرصت مناسبی برای افزایش فشار بدانند.
در فضای سیاست داخلی آمریکا دو رویکرد اصلی دیده میشود. یک جریان معتقد است باید از وضعیت فعلی برای گرفتن امتیازات بیشتر در پرونده هستهای، موشکی و نفوذ منطقهای استفاده کرد. در مقابل، گروهی دیگر بر این باورند که فشار فعلی میتواند زمینهساز توافقی سیاسی بدون ورود به جنگ گسترده باشد و دستاوردی دیپلماتیک برای واشنگتن ایجاد کند.
تحلیلگران نظامی و راهبردی تأکید دارند که حمله فراگیر به ایران با ریسکهای بسیار بالا همراه است. هزینههای اقتصادی، پیامدهای منطقهای غیرقابل پیشبینی و احتمال درگیری طولانیمدت میتواند توجه آمریکا را از رقابتهای کلانتر با چین منحرف کند؛ موضوعی که در اولویت سیاست خارجی واشنگتن قرار دارد.
آنچه بیشتر مطرح میشود، عملیات نظامی محدود با اهداف مشخص است؛ اقداماتی که ممکن است رهبران ارشد، برخی زیرساختهای حساس یا مراکز فرماندهی را هدف قرار دهد. هدف چنین سناریویی، تغییر محاسبات طرف مقابل و بازتعریف شرایط مذاکرات است، نه نابودی کامل توان نظامی ایران.
پاسخ ایران تعیینکننده مسیر آینده خواهد بود. واکنشی محدود و نمادین میتواند تنش را کنترل کند، اما پاسخ چندجبههای ممکن است وضعیت را به سمت بحران گسترده سوق دهد. به همین دلیل، استراتژی «مذاکره همراه با فشار» ذاتاً شکننده است و هر خطای محاسباتی میتواند پیامدهای فراتر از انتظار ایجاد کند.
در چنین فضایی، هر اقدام نظامی لزوماً پایان مسیر دیپلماتیک نیست، بلکه ممکن است مقدمهای برای شکلگیری دور تازهای از مذاکرات باشد؛ مذاکراتی که شرایط و موازنه قدرت در آن دستخوش تغییر خواهد شد.
تنشهای اخیر میان آمریکا و ایران احتمال جنگ گسترده را پایین اما احتمال حمله محدود و هدفمند را افزایش داده است. هدف چنین اقدامی بیشتر تغییر فضای مذاکرات و افزایش فشار سیاسی است تا ورود به درگیری فراگیر؛ هرچند واکنش ایران میتواند مسیر تحولات را کاملاً تغییر دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
