به گزارش اطلاع با ما ، مکانیسم ماشه: مذاکرات ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین با محور «تعیین شکل جدید همکاری» ادامه یافت. همزمان، دیدارهای دیپلماتیک در دوحه با حضور وزیر خارجه ایران و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا برگزار شد، اما ابتکار عمل تازهای برای عبور از بنبست فعلی ارائه نشد. در حالی که اروپا خواستار فعالسازی مکانیسم ماشه شده، ایران بر بیاعتمادی خود به آژانس و لزوم بازتعریف روابط تأکید دارد.
با نزدیکشدن به موعد فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل، هیأتی از کارشناسان ایرانی روز جمعه در وین بار دیگر با نمایندگان آژانس بینالمللی انرژی اتمی گفتوگو کردند. رضا نجفی، نماینده دائم ایران در وین، این نشست را «تعیینکننده شکل جدید همکاری ایران و آژانس» خواند و تأکید کرد که چارچوب تازهای باید در روابط تعریف شود.
همزمان، سید عباس عراقچی، وزیر خارجه کشورمان، در دوحه با کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا دیدار داشت. در این گفتوگوها دو طرف بر لزوم ادامه دیپلماسی تأکید کردند، اما طرح مشخصی برای خروج از وضعیت کنونی مطرح نشد. ایران بار دیگر اقدام سه کشور اروپایی در تلاش برای بازگرداندن قطعنامههای شورای امنیت را «غیرمسئولانه» دانست و از اتحادیه اروپا خواست در نقش هماهنگکننده برجام، تحرکات ضد دیپلماسی را خنثی کند.
اروپا با ارسال نامهای به شورای امنیت، رسماً خواستار فعالسازی مکانیسم ماشه شده است؛ اقدامی که میتواند بازگشت تمام تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را رقم بزند. تهران این روند را غیرقانونی میداند و هشدار داده در صورت اجراییشدن آن، ممکن است همکاری با آژانس را تعلیق یا حتی از NPT خارج شود. تحلیلگران معتقدند اروپا با این اقدام، بیشتر به بازوی فشار دیپلماتیک آمریکا تبدیل شده است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در تازهترین موضعگیری خواستار ازسرگیری بازرسیها شد، اما اشارهای به وظایف آژانس در قبال حملات اخیر به تأسیسات ایران نکرد. این موضع سبب تقویت بیاعتمادی ایران به نیتهای سیاسی آژانس شده است. کارشناسان میگویند بازتعریف روابط تهران و آژانس اکنون به موضوعی جدی و حساس بدل شده است.
روسیه و چین با ارسال نامهای به سازمان ملل، تلاش اروپاییها برای فعالسازی مکانیسم ماشه را فاقد مبنای حقوقی دانستند. آنها ابزارهای مختلفی برای مقابله با این روند در اختیار دارند، از جمله تعویق تحریمها و ایجاد مسیرهای اقتصادی جایگزین. در مقابل، آمریکا و اروپا هدف مشترکی را دنبال میکنند: تحت فشار قرار دادن ایران از مسیر دیپلماتیک و امنیتی.
برخی تحلیلگران بر این باورند که فعالشدن مکانیسم ماشه شاید فرصتی برای ایجاد توافقی تازه با حضور آمریکا و شورای امنیت باشد، هرچند احتمال آن ضعیف است. آنچه فعلاً روشن است، ادامه مذاکرات در وین و دوحه بدون ابتکار عمل جدید و افزایش فشارها بر ایران است؛ روندی که اگر تغییر نکند، میتواند منطقه را به آستانه یک بحران بزرگتر سوق دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
