افزایش ۴۲ درصدی تسهیلات بانکی در بهار ۱۴۰۴؛ تولید سهم کمتری برد، خانوارها بیشتر گرفتند

به گزارش اطلاع با ما تسهیلات بانکی در بهار ۱۴۰۴/ بانک مرکزی با انتشار آمار تسهیلات سه ماهه نخست سال ۱۴۰۴، از رشد ۴۲.۸ درصدی وام‌دهی بانک‌ها خبر داده است. اما در میان این رشد، سهم بخش تولید کاهش یافته و خانوارها سهم بیشتری از وام‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. این روند در حالی رخ می‌دهد که ۸۵ درصد از تسهیلات تولید صرف تأمین سرمایه در گردش می‌شود و کاهش سهم آن می‌تواند فشار مضاعفی بر بنگاه‌های اقتصادی وارد کند.

**تسهیلات بانکی در بهار ۱۴۰۴**

بانک مرکزی امروز گزارشی از **عملکرد نظام بانکی در تسهیلات‌دهی سه ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۴** منتشر کرد که نشان می‌دهد، بانک‌ها در مجموع بیش از **۱۷۷۶ هزار میلیارد تومان** وام به متقاضیان پرداخت کرده‌اند. این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته، **رشد ۴۲.۸ درصدی معادل ۵۳۲ هزار میلیارد تومان** را نشان می‌دهد.

**خانوارها سهم بیشتری گرفتند؛ تولید عقب نشست**

یکی از مهم‌ترین نکات این گزارش، **کاهش ۲.۶ درصدی سهم بخش تولید** از تسهیلات بانکی نسبت به سال گذشته است. طبق داده‌های بانک مرکزی:

* **خانوارها** ۴۲۸ هزار میلیارد تومان وام (۲۴.۱ درصد)

* **بخش‌های تولیدی** ۱۳۴۸ هزار میلیارد تومان وام (۷۵.۹ درصد)

این در حالی است که سال گذشته سهم بخش تولید بالاتر بوده و اکنون بخشی از این منابع به سمت وام‌های خرد، کالای شخصی، قرض‌الحسنه و ازدواج خانوارها سوق پیدا کرده است.

**نگرانی از تامین مالی بنگاه‌ها؛ سرمایه در گردش زیر تیغ کاهش سهم**

آمارها نشان می‌دهند **حدود ۸۵ درصد از وام‌های بخش تولید صرف سرمایه در گردش بنگاه‌ها می‌شود**؛ موضوعی حیاتی برای تداوم فعالیت کسب‌وکارها. در حالی که بازارهای مالی جایگزین همچون اوراق گام هنوز سهم کوچکی دارند، کاهش سهم تولید از منابع بانکی می‌تواند فشار مالی بر صنایع را تشدید کند.

**وام‌ها بیشتر به صنعت رفت، مسکن باز هم فراموش شد**

تقسیم تسهیلات به تفکیک بخش‌های اقتصادی در بهار ۱۴۰۴:

* **صنعت و معدن:** ۴۶.۱٪
* **خدمات:** ۳۵٪
* **بازرگانی:** ۱۱.۵٪
* **کشاورزی:** ۴.۴٪

* **مسکن و ساختمان:** فقط ۳٪

سهم اندک بخش مسکن از تسهیلات، ضعف در اجرای سیاست‌های حمایتی دولت از بازار مسکن را بار دیگر اثبات می‌کند. با وجود الزام قانونی بانک‌ها به ارائه وام ساخت یا خرید مسکن، همچنان این بخش در انتهای لیست دریافت تسهیلات بانکی قرار دارد.

**وام‌های خرد زیر ۳۰۰ میلیون تومان؛ سهم ۲۲ درصدی**

طبق آمار رسمی بانک مرکزی:

* **۳۹۵ هزار میلیارد تومان** (۲۲.۲٪) از وام‌های خانوارها، زیر ۳۰۰ میلیون تومان و در قالب **تسهیلات خرد** پرداخت شده است.

* بیشترین نوع وام خانوارها:

* **خرید کالای شخصی:** ۳۹.۷٪
* **قرض‌الحسنه ضروری:** ۳۷.۷٪
* **وام ازدواج:** ۸.۸٪
* همچنین **۱۹.۲ هزار میلیارد تومان** وام نیز در قالب **کارت اعتباری** ارائه شده است.

این اعداد نشان می‌دهد نظام بانکی برای پاسخگویی به نیازهای فوری خانوارها در زمینه خرید کالا و هزینه‌های اضطراری، بیش از تأمین مالی بخش‌های مولد تمرکز کرده است.

**جمع‌بندی؛ رشد کمی وام‌ها، اما با کیفیتی بحث‌برانگیز**

هرچند بانک‌ها در بهار ۱۴۰۴ رکورد تازه‌ای در تسهیلات‌دهی ثبت کرده‌اند، اما تغییر ترکیب دریافت‌کنندگان این تسهیلات نگرانی‌هایی جدی را برای **تأمین مالی بنگاه‌های اقتصادی** و حفظ چرخ تولید به همراه دارد. نبود ابزارهای جایگزین مالی، سهم اندک مسکن از وام‌ها و تمرکز فزاینده بر تسهیلات خرد، همه نشان می‌دهند که **رشد کمی وام‌دهی، تضمینی برای توسعه اقتصادی نخواهد بود.**

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام