به گزارش اطلاع با ما کریدور زنگزور در سایه جنگ/تحولات اخیر منطقه، بهویژه درگیری ۱۲ روزه ایران و اسرائیل، زمینهساز تحرکات جدید جمهوری آذربایجان برای پیشبرد پروژه کریدور زنگزور شده است. این کریدور نهتنها موقعیت ترانزیتی ایران را تهدید میکند، بلکه با نقش اسرائیل و منافع ترکیه، به نقطهای حساس در منازعات ژئوپلیتیکی و انرژی منطقه تبدیل شده است.
بازگشت دوباره کریدور زنگزور به صدر تحولات منطقهای
در پی **درگیری ۱۲ روزه ایران و اسرائیل**، پروژه **کریدور زنگزور** بار دیگر به موضوعی مهم در معادلات منطقهای تبدیل شده است. بر اساس گزارشهای بینالمللی، جمهوری آذربایجان تلاش دارد از فضای بحرانی به وجود آمده برای **پیشبرد اهداف ژئوپلیتیکی و اقتصادی خود** استفاده کند.
در صورت اجراییشدن این کریدور، **ایران ارتباط زمینی خود با ارمنستان و حوزه اوراسیا را از دست میدهد**. مسیر زنگزور قرار است جمهوری آذربایجان را از طریق استان سیونیک به نخجوان و در ادامه به ترکیه متصل کند. این مسیر عملاً ایران را از جایگاه سنتی خود بهعنوان پل اتصال شرق به غرب کنار میزند.
برخی منابع از جمله **میدلایستآی** گزارش دادهاند که باکو در حال استفاده از **مشغولیت نظامی ایران و روسیه** در بحرانهای اخیر است تا مسیر زنگزور را از نظر سیاسی و لجستیکی فعالتر کند. در چنین فضایی، **فرصتطلبی آذربایجان** برای تقویت نفوذ منطقهای کاملاً مشهود است.
یکی از نقاط کلیدی در پروژه زنگزور، **میدان گازی شاهدنیز** است؛ منبعی مهم برای تأمین گاز اروپا که تحت کنترل شرکت بریتیش پترولیوم (BP) و با شراکت جمهوری آذربایجان، ترکیه و ایران اداره میشود. ایران **سهم ۱۰ درصدی** در این میدان دارد و این مسئله، پیوندهای انرژی را بیش از پیش پیچیده کرده است.
روابط نزدیک **باکو و تلآویو** در سالهای اخیر، از ارسال تجهیزات نظامی تا ساخت پایگاههای امنیتی، مسیر زنگزور را به پروژهای چندوجهی تبدیل کرده است. دو پایگاه در **فضولی و زنگیلان**، که در نزدیکی مرز شمالغربی ایران قرار دارند، از جمله نمادهای این همکاری محسوب میشوند.
پروژه دیگر موسوم به **عرب-مد** که قصد اتصال شرق آسیا به اروپا از مسیر کشورهای خلیج فارس را دارد، میتواند جایگاه ترکیه را تهدید کند. اما ترکیه با همکاری آذربایجان و اسرائیل، بر پروژه زنگزور تأکید دارد. **ایران در هر دو پروژه نقش کلیدی ندارد** و این امر میتواند موقعیت ژئوپلیتیکی آن را بهشدت تضعیف کند.
بر اساس گفتههای کارشناسان، از جمله **محمود خاقانی**، ایران سهم خود را در میدان گازی شاهدنیز حفظ کرده و این سهم میتواند **ابزاری برای نفوذ در تحولات انرژی منطقه** باشد. با وجود فشارها برای فروش این سهم، ایران تاکنون از این موقعیت کوتاه نیامده است.
پروژه زنگزور اکنون به محور اصلی رقابتهای انرژی، امنیت و ژئوپلیتیک در **قفقاز جنوبی** تبدیل شده است. ایران برای حفظ جایگاه منطقهای خود نیازمند:
* **رصد دقیق تحرکات باکو و متحدان آن** * **استفاده فعال از سهم در پروژههای انرژی مانند شاهدنیز**
در غیر این صورت، جایگاه ترانزیتی و امنیتی ایران با چالشهای جدیتری مواجه خواهد شد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
