به گزارش اطلاع با ما کریدور زنگزور و نقش ایران- وزیر حملونقل ترکیه از مذاکرات با ایران درباره دالان تورانی (کریدور زنگزور) خبر داده و اعلام کرده که ۶۰ کیلومتر از این مسیر از خاک ایران خواهد گذشت. این در حالی است که آذربایجان روند این پروژه را هدایت میکند و ترکیه نیز از نزدیک آن را دنبال میکند. منتقدان معتقدند که رسانههای داخلی درباره این توافقات اطلاعات شفافی ارائه نمیدهند و پس از امضای آنها، پیامدهای منفی مشخص میشود. نمونه مشابه این وضعیت در کریدور شمال-جنوب نیز دیده شد که بهدلیل عدم تحلیل و اطلاعرسانی کافی، در اختیار آذربایجان قرار گرفت و به ابزاری برای فشار بر ایران تبدیل شد.
موضوع کریدور زنگزور و جایگاه ایران در این مسیر یکی از مباحث حساس ژئوپلیتیکی منطقه قفقاز است. این کریدور که از خاک ارمنستان و ایران عبور خواهد کرد، میتواند بر مسیرهای ترانزیتی و توازن قدرت منطقهای تأثیر بگذارد. آنچه موجب نگرانی کارشناسان و ناظران شده، این است که ایران در جریان این مذاکرات نقش فعالی نداشته و تصمیمگیریها عمدتاً در دست آذربایجان و ترکیه است.
چرا این توافق اهمیت دارد؟ این کریدور میتواند مسیر ارتباطی ترکیه و آذربایجان را بدون نیاز به عبور از خاک ایران فراهم کند، که این امر جایگاه ترانزیتی ایران را تضعیف خواهد کرد. در واقع، اگر این مسیر بدون حضور مؤثر ایران اجرایی شود، تهران بخشی از نفوذ ژئوپلیتیکی خود را در منطقه از دست خواهد داد.
عدم شفافیت در رسانههای داخلی یکی از انتقادات مطرحشده این است که رسانههای داخلی در مورد چنین توافقاتی اطلاعات شفافی منتشر نمیکنند. معمولاً پس از امضای توافقات، نگرانیها و اعتراضات بالا میگیرد، اما پیش از آن، اطلاعرسانی به شکلی کلی و مبهم انجام میشود که امکان تحلیل و مطالبهگری را از بین میبرد.
تکرار تجربه کریدور شمال–جنوب؟ پیشتر در موضوع کریدور شمال–جنوب، ایران بهدلیل عدم برنامهریزی و چانهزنی مناسب، مسیر اصلی ترانزیت را به آذربایجان واگذار کرد. این موضوع موجب شد که آذربایجان بتواند از این مسیر بهعنوان یک اهرم فشار بر ایران استفاده کند. نگرانی مشابهی درباره دالان تورانی نیز وجود دارد و کارشناسان هشدار میدهند که اگر ایران نقش فعالی در این توافق ایفا نکند، در آینده با مشکلاتی مشابه مواجه خواهد شد.
کریدور زنگزور میتواند تأثیرات مهمی بر جایگاه ایران در ترانزیت منطقهای داشته باشد. عدم شفافیت در مذاکرات و احتمال کنار گذاشته شدن ایران از تصمیمگیریهای کلیدی، زنگ خطر را برای منافع ژئوپلیتیکی کشور به صدا درآورده است. اگر ایران نتواند جایگاه خود را در این پروژه تثبیت کند، ممکن است در آینده با پیامدهای نامطلوبی مواجه شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
