به گزارش اطلاع با ما ، حال اجتماعی ایرانیان: «حال اجتماعی» مفهومی جامعهشناختی است که بیانگر روحیه و کیفیت زندگی جمعی مردم یک کشور است. ایران در گزارش جهانی شادی ۲۰۲۴ با نمره ۴.۹۲ رتبهای پایینتر از میانگین جهانی دارد، اما همچنان از سرمایههای اجتماعی مهمی مانند خانواده و همبستگی ملی برخوردار است. کارشناسان تأکید میکنند که بهبود حال اجتماعی نیازمند سه عامل کلیدی است: اقتصاد پایدار و عادلانه، روابط اجتماعی مبتنی بر اعتماد و فرهنگی متکثر. دولت چهاردهم نیز طرحهایی همچون ساماندهی سواحل و برنامههای نشاطآفرینی را در دستور کار قرار داده است.
جامعه همانند انسان تنها بدن و ساختار ندارد، بلکه روح و حال و هوایی جمعی نیز در آن جاری است. جامعهشناسان برای توصیف این کیفیت از اصطلاح «حال اجتماعی» استفاده میکنند؛ مفهومی که نشان میدهد مردم یک جامعه چه اندازه امیدوار، آرام، همدل و یا نگران و بیاعتماد هستند.
در گزارش جهانی شادی ۲۰۲۴، فنلاند با نمره ۷.۷۴ شادترین کشور جهان معرفی شد و افغانستان با ۱.۷۲ در پایینترین رتبه قرار گرفت. میانگین جهانی شادی ۵.۵۶ است. ایران با نمره ۴.۹۲ در رتبه حدود ۹۸ از میان ۱۳۸ کشور ایستاده است؛ پایینتر از میانگین جهانی اما برخوردار از ظرفیتهایی همچون خانواده، شبکههای دوستی و همبستگی ملی در بحرانها.
به گفته معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی، «نشاط اجتماعی» یکی از اولویتهای دولت چهاردهم است. او خبر از اجرای طرح ساماندهی سواحل در هفت استان داد که در آن خدمات آموزشی و مراقبتی به شناگران ارائه خواهد شد. به گفته او، کارگروههای اجتماعی در دو محور مقابله با آسیبها و سرمایه اجتماعی سازماندهی شدهاند تا برنامههای امیدآفرینی و نشاط جمعی دنبال شوند.
مصطفی اقلیما، جامعهشناس، میگوید: «حال اجتماعی تنها با شاخصهای اقتصادی توضیح داده نمیشود. اعتماد، امید به آینده، روابط انسانی و مشارکت در سرنوشت جمعی، عناصر اصلی آن هستند.» او تأکید میکند کشورهایی چون فنلاند و نروژ به دلیل برقراری توازن میان رفاه اقتصادی، عدالت اجتماعی و آزادیهای فرهنگی، در صدر جدول شادی قرار دارند.
اقلیما یادآور شد که خانواده همچنان منبع اصلی همبستگی در ایران است و شبکههای دوستی و روابط غیررسمی نیز نقش پررنگی در زندگی مردم دارند. در بحرانهایی همچون حوادث طبیعی، همبستگی اجتماعی ایرانیان بارها خود را نشان داده است. به باور او، تقویت حال اجتماعی مستلزم سه رکن است: اقتصاد عادلانه و پایدار، روابط اجتماعی مبتنی بر اعتماد و فرهنگی متکثر برای پذیرش سبکهای زندگی گوناگون.
حال اجتماعی، آینهای از روح جمعی جامعه است. تقویت آن نه تنها سیاستگذاری هوشمندانه میطلبد، بلکه هر شهروند نیز میتواند با رفتارهای کوچک اما سازنده، سهمی در بهبود حال جمعی کشور داشته باشد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
