چرخش غافلگیرکننده در خاورمیانه؛ آیا طرح ترامپ ناخواسته به سود تهران تمام شد؟

به گزارش اطلاع با ما ، ترامپ : در حالی‌که دونالد ترامپ با طرح جدیدش برای غزه تلاش دارد نقشه سیاسی منطقه را بازنویسی کند، تهران با سیاستی محتاطانه و روایتی تازه از نقش خود، از انزوا فاصله گرفته است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند پیامدهای غیرمنتظره این طرح، فضای جدیدی برای بازی دیپلماتیک ایران ایجاد کرده است.

سکوت هوشمندانه تهران

وقتی دونالد ترامپ در نشست شرم‌الشیخ از طرح صلح خود برای غزه رونمایی کرد، ایران دعوت به حضور را رد کرد. این تصمیم از دید ناظران بین‌المللی چندان عجیب نبود؛ چراکه جمهوری اسلامی یکی از حامیان اصلی حماس و مخالفان دیرینه اسرائیل است. با این حال، تهران برخلاف گذشته به‌جای موضع‌گیری تند، از درِ سکوت و احتیاط وارد شد و مخالفت علنی با طرح نشان نداد. این رفتار جدید، نشانه‌ای از چرخش در راهبرد منطقه‌ای ایران تلقی می‌شود.

تغییر روایت به سود تهران

تحلیلگران غربی از جمله در روزنامه کریستین ساینس مانیتور معتقدند سیاست اخیر ایران بخشی از تلاش گسترده‌تر تهران برای تغییر روایت جهانی است. پس از سال‌ها که ایران به‌عنوان «تهدید» معرفی می‌شد، اکنون اسرائیل با رفتار تهاجمی خود در غزه و لبنان در جایگاه متهم قرار گرفته است.
به گفته حسن احمدیان، استاد دانشگاه تهران، اقدامات اسرائیل باعث شد ایران از مسیر دیپلماتیک دست بالا را بگیرد و در میان کشورهای عربی، از چهره‌ای تهدیدزا به بازیگری قابل گفت‌وگو تبدیل شود.

پیامدهای سنگین و فرصت‌های تازه

محور مقاومت، از حزب‌الله تا نیروهای نیابتی در یمن و سوریه، بهای سنگینی در جنگ اخیر پرداختند. تلفات انسانی، ترور فرماندهان و حملات اسرائیل به زیرساخت‌های ایران در سال ۲۰۲۴، پیام روشنی داشت: تهران نمی‌خواهد درگیر جنگ تمام‌عیار شود.
اما همین خویشتنداری، تصویر جدیدی از ایران در جهان ایجاد کرده است؛ کشوری که برخلاف تبلیغات گذشته، به دنبال ثبات و پرهیز از جنگ بزرگ‌تر است.

دیپلماسی برای جذب دوست، نه تثبیت دشمن

به باور نرگس باجغلی، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، تهران در حال بازتعریف بازی خود است. او می‌گوید: «ایران سال‌ها با تصویر یک کشور غیرمنطقی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. اما اکنون که اسرائیل با اقدامات خود دشمنان تازه می‌سازد، ایران تلاش می‌کند با چهره‌ای عقلانی‌تر ظاهر شود و به جای دشمن‌سازی، به‌دنبال کسب دوست باشد».
در واقع، اگرچه طرح ترامپ برای غزه در ظاهر علیه منافع ایران بود، اما نتیجه میدانی و سیاسی آن می‌تواند ورق را به نفع تهران برگرداند.

در پایان، به‌نظر می‌رسد تهران در بازی جدید خاورمیانه با ترکیبی از خویشتنداری، دیپلماسی و تغییر روایت توانسته جایگاه خود را بازسازی کند. حتی اگر طرح ترامپ برای «صلح» با اهداف ضدایرانی تدوین شده باشد، پیامدهایش می‌تواند مسیر تازه‌ای از تعامل و مشروعیت برای ایران در سطح منطقه و جهان بگشاید.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام