پشت پرده بحران برق ایران؛ چرا ناترازی فقط با صرفه‌جویی حل نمی‌شود؟

به گزارش اطلاع با ما ، بحران ناترازی برق در سال‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اقتصاد ایران تبدیل شده است. هرچند مسئولان بارها بر ضرورت مدیریت مصرف تأکید کرده‌اند، اما کارشناسان صنعت برق معتقدند این بحران تنها با کاهش مصرف مشترکان برطرف نمی‌شود و ریشه‌های عمیق‌تری در ساختار اقتصادی این صنعت دارد.

به باور فعالان صنعت برق، فاصله میان هزینه واقعی تولید برق و قیمت فروش، کاهش سرمایه‌گذاری، انباشت بدهی‌ها و کمبود منابع مالی، از مهم‌ترین عواملی هستند که امروز شبکه برق کشور را با چالش روبه‌رو کرده‌اند.

ناترازی برق؛ نتیجه سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری

کارشناسان می‌گویند رشد مصرف برق در سال‌های گذشته از توسعه ظرفیت تولید پیشی گرفته است. این مسئله باعث شده شبکه برق در فصل‌های پرمصرف با کمبود ظرفیت مواجه شود.

در کنار افزایش تقاضا، محدودیت منابع مالی نیز موجب شده اجرای پروژه‌های جدید نیروگاهی با سرعت مورد نیاز پیش نرود و فاصله میان تولید و مصرف هر سال بیشتر شود.

قیمت‌گذاری دستوری؛ مانعی برای توسعه صنعت برق

یکی از مهم‌ترین انتقادهای مطرح‌شده، ادامه قیمت‌گذاری دستوری برق است. در حالی که هزینه تولید برق طی سال‌های اخیر به‌طور قابل توجهی افزایش یافته، تعرفه فروش متناسب با آن رشد نکرده است.

این اختلاف قیمت باعث شده درآمد صنعت برق پاسخگوی هزینه‌های تولید، نگهداری و توسعه زیرساخت‌ها نباشد و سرمایه‌گذاران نیز انگیزه کافی برای ورود به این بخش نداشته باشند.

صرفه‌جویی ضروری است، اما کافی نیست

مدیریت مصرف برق یکی از ابزارهای کنترل ناترازی محسوب می‌شود، اما کارشناسان تأکید دارند که این راهکار به تنهایی پاسخگوی نیاز کشور نیست.

بسیاری از خانوارها به دلیل شرایط اقتصادی امکان جایگزینی تجهیزات پرمصرف با وسایل کم‌مصرف را ندارند و اجرای سیاست‌های کاهش مصرف نیز بدون حمایت‌های مالی با محدودیت روبه‌رو خواهد شد.

توسعه نیروگاه‌ها بدون اصلاح اقتصاد برق دشوار است

فعالان صنعت برق معتقدند تا زمانی که ساختار اقتصادی این صنعت اصلاح نشود، توسعه نیروگاه‌های جدید و حتی گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر با موانع جدی روبه‌رو خواهد بود.

آن‌ها بر این باورند که پرداخت بدهی‌های دولت، ایجاد انگیزه برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، اصلاح تدریجی نظام تعرفه‌ها و تأمین منابع مالی پایدار، پیش‌شرط‌های عبور از بحران فعلی هستند.

آینده ناترازی برق به چه عواملی بستگی دارد؟

کارشناسان تأکید می‌کنند حل بحران برق نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات همزمان است؛ از توسعه ظرفیت تولید و افزایش بهره‌وری گرفته تا اصلاح ساختار اقتصادی صنعت برق و گسترش انرژی‌های تجدیدپذیر.

به اعتقاد آنان، صرفه‌جویی در مصرف اقدامی ضروری است، اما بدون سرمایه‌گذاری، اصلاح سیاست‌های اقتصادی و تقویت زیرساخت‌ها، ناترازی برق همچنان یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران باقی خواهد ماند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام