به گزارش اطلاع با ما ، قرعهکشی خودرو: قرعهکشی فروش خودرو با وجود استقبال ۶ میلیونی مردم، بیش از آنکه راهی برای فروش عادلانه باشد، به لاتاری اقتصادی تبدیل شده است. اختلاف قیمت کارخانه و بازار، تورم بالا و نبود رقابت واقعی باعث شده متقاضیان به امید سود قطعی در این طرحها شرکت کنند. کارشناسان میگویند تنها با حذف قرعهکشی خودرو و اصلاح سازوکار قیمتگذاری میتوان به تعادل واقعی بازار دست یافت.
در تازهترین دوره فروش خودرو، بیش از ۶ میلیون نفر ثبتنام کردند، در حالیکه تنها ۷۳ هزار خودرو عرضه شد. این آمار بهروشنی نشان میدهد قرعهکشی دیگر یک روش فروش نیست، بلکه نشانهای از بیتعادلی عمیق در اقتصاد کشور است. بسیاری از متقاضیان نه برای نیاز مصرفی، بلکه برای استفاده از اختلاف قیمت کارخانه و بازار وارد این طرحها میشوند.
مهمترین عامل افزایش ثبتنام در این مرحله، حذف شرط بلوکهکردن وجه در حساب وکالتی بود. همین تغییر کوچک، باعث شد ریسک مالی صفر شود و موجی از ثبتنامهای غیرمصرفی شکل بگیرد. میلیونها نفر بدون هدف خرید واقعی خودرو، تنها به امید شانس برنده شدن وارد قرعهکشی شدند.
وقتی قیمت خودرو در کارخانه دهها میلیون تومان پایینتر از بازار آزاد است، طبیعی است که قرعهکشی به ابزاری برای سود بدون ریسک تبدیل شود. حتی افرادی که نیازی به خودرو ندارند، در قرعهکشی شرکت میکنند تا از این رانت قیمتی بهرهمند شوند.
از میان حدود ۶ میلیون متقاضی، تنها ۷۳ هزار نفر برنده شدهاند؛ یعنی احتمال برنده شدن حدود ۱.۳ درصد است. این اعداد نشان میدهند قرعهکشی عملاً به یک بختآزمایی دولتی با ظاهر صنعتی تبدیل شده است؛ سازوکاری که بیش از آنکه عدالت ایجاد کند، ناکارآمدی بازار را عیان میکند.
در این دوره، بخشی از ظرفیت به طرحهای جوانی جمعیت و جایگزینی خودروهای فرسوده اختصاص یافت. با اینحال، حجم تقاضا به قدری زیاد بود که شانس برنده شدن در طرحهای عادی تقریباً به صفر رسید. این یعنی نظام قرعهکشی حتی در حمایت از گروههای هدف نیز کارآمد نیست.
قرعهکشی خودرو در ابتدا برای کنترل تقاضای کاذب طراحی شد، اما در عمل موجب تشدید تقاضای سفتهبازانه و بیاعتمادی مصرفکنندگان واقعی شده است. ادامه این روند میتواند بازار را بیش از پیش از تعادل خارج کند و انحصار را تقویت کند.
کارشناسان معتقدند تنها راه پایان دادن به این چرخه معیوب، حذف قرعهکشی خودرو و حرکت به سمت آزادسازی تدریجی قیمتهاست. وقتی قیمت کارخانه به واقعیت بازار نزدیک شود، انگیزه سفتهبازی از بین میرود. همزمان باید با افزایش تولید و رقابتپذیری در خودروسازان، عرضه واقعی را تقویت کرد تا بازار به ثبات برسد.
قرعهکشی خودرو امروز دیگر سازوکار فروش نیست، بلکه نمادی از اقتصاد بیمار و تورمزده ایران است. تا زمانی که انحصار، رانت و فاصله قیمتی وجود دارد، مردم در صف قرعهکشی میمانند. پاسخ روشن است: حذف قرعهکشی خودرو، نخستین گام برای بازگشت اعتماد و شفافیت به بازار خودرو ایران است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
