ورشکستگی سریالی در نمایش خانگی؛ چرا پلتفرم‌ها یکی‌یکی سقوط می‌کنند؟

به گزارش اطلاع با ما ، نمایش خانگی: با وجود آنکه بازار نمایش خانگی ایران در سال ۱۴۰۴ به گردش مالی ۲۱ هزار میلیارد تومان می‌رسد و رشدی ۵۴ درصدی را تجربه می‌کند، بسیاری از پلتفرم‌های نوپا توان بقا در این چرخه انحصاری را ندارند. پس از تعطیلی «تماشاخونه»، حالا «آی‌نت» نیز عطای پلتفرم‌داری را به لقایش بخشیده است و کارشناسان می‌گویند سندرم شکست به سراغ دیگر تازه‌واردها هم خواهد رفت.

طبق آمار دفتر مطالعات سازمان سینمایی، حجم بازار نمایش خانگی در سال ۱۴۰۳ بیش از ۱۳.۶ همت بود؛ رقمی ده برابر کل سینمای ایران و ۱.۸ برابر بودجه وزارت ارشاد. این بازار قرار است تا پایان ۱۴۰۴ به ۲۱ همت برسد. اما برخلاف ظاهر پررونق، بسیاری از پلتفرم‌ها یکی پس از دیگری از دور خارج می‌شوند.

سقوط تازه‌واردها؛ از «تماشاخونه» تا «آی‌نت»

پس از خروج «تماشاخونه»، حالا آی‌نت نیز که با دو سریال پرستاره وارد میدان شده بود، به دلیل ناتوانی در ادامه مسیر از پلتفرم‌داری دست کشیده است. نمونه‌های دیگری مثل «نمافیلم»، «اسپرلوس فیلم» و حتی «شیدا» نیز یا تنها یک اثر محدود ارائه کرده‌اند یا در آستانه توقف کامل فعالیت هستند.

انحصار چند غول؛ مخاطب جای تازه‌وارد نمی‌دهد

آمارها نشان می‌دهد حدود دو میلیون ایرانی مشترک پلتفرم‌ها هستند که نزدیک به نیمی از آن‌ها تنها فیلیمو را انتخاب کرده‌اند. این تمرکز باعث شده سهم عمده بازار در اختیار دو پلتفرم بزرگ فیلیمو و فیلم‌نت باشد و برای تازه‌واردها فضایی باقی نماند. حتی پلتفرم‌های پرهزینه‌ای مثل استارنت نیز نتوانسته‌اند استراتژی بلندمدت طراحی کنند و پس از هزینه‌های میلیاردی در جذب مخاطب ناکام مانده‌اند.

نماوا؛ مسیر نزولی یک پیشگام

نماوا که روزی در کنار فیلیمو پرمخاطب‌ترین پلتفرم ایران بود، اکنون با کاهش شدید تولیدات و بی‌برنامگی در انتشار سریال‌های تازه، به‌سختی مخاطب خود را حفظ کرده است. کارشناسان احتمال می‌دهند این پلتفرم نیز به سرنوشت خروج نزدیک شود.

سند تسهیم؛ بازی‌برهم‌زن آینده؟

در کنار رقابت نابرابر بازار، اجرای سند «تسهیم ترافیک اینترنت داخلی» می‌تواند شرایط را به‌کلی تغییر دهد. طبق این طرح، بخشی از درآمد ناشی از اینترنت داخلی به پلتفرم‌های بومی اختصاص می‌یابد. منتقدان معتقدند این سیاست ممکن است به شکل‌گیری یک بازار موازی بینجامد و ساختار فعلی نمایش خانگی را متلاشی کند.

آینده مبهم؛ رشد یا انحصار؟

اگر سند تسهیم اجرایی نشود، کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند فیلیمو و فیلم‌نت تا سال ۱۴۰۵ باز هم رشد ۵۰ درصدی داشته باشند و درآمد بازار به ۳۰ همت برسد. اما پرسش اساسی این است که آیا در چنین بازاری پلتفرم‌های تازه‌وارد مجالی برای بقا خواهند داشت یا انحصار دوگانه ادامه می‌یابد؟

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام