▶️ تماشای ویدئو کامل
به گزارش اطلاع با ما به نقل از کانال تلگرامی پشت پرده، ۲۴ سال از امضای قرارداد گازی میان ایران و شرکت اماراتی «کرسنت» میگذرد؛ قراردادی که بهدلیل قیمت پایین، ایرادات فنی و ابهامات سیاسی، به یکی از پرحاشیهترین پروندههای تاریخ نفت و گاز ایران تبدیل شد. اعتراض دیوان محاسبات، توقف اجرای قرارداد، و در نهایت شکایت در دادگاه لاهه، سرنوشت این توافق را به مسیری پیچیده کشاند که هنوز هم آثار اقتصادی و حقوقی آن ادامه دارد.
**ماجرای قرارداد گازی کرسنت؛ توافقی که از همکاری اقتصادی تا بحران حقوقی پیش رفت**
۲۴ سال پیش، ایران قراردادی گازی با شرکت اماراتی «کرسنت پترولیوم» امضا کرد؛ قراردادی که در ابتدا بهعنوان فرصتی برای گسترش صادرات گاز مطرح شد، اما بهدلیل نرخ پایین فروش و مفاد غیرمنصفانه، به یکی از بحثبرانگیزترین توافقهای تاریخ صنعت نفت ایران تبدیل شد.
پس از بررسیهای اولیه، دیوان محاسبات کشور به قیمت غیرواقعی گاز و شرایط نامتوازن قرارداد اعتراض کرد. در پی این اعتراضها، اجرای قرارداد متوقف شد. اما این توقف، آغاز مسیر جدیدی از اختلافات حقوقی میان ایران و شرکت کرسنت بود که سرانجام به شکایت این شرکت در دادگاه بینالمللی لاهه انجامید.
در جریان دادرسی بینالمللی، شرکت کرسنت مدعی شد که ایران بدون دلیل موجه از اجرای تعهدات خود سر باز زده است. نتیجه این روند، صدور احکام متعدد علیه ایران و حتی توقیف بخشی از داراییهای کشور در خارج از مرزها، از جمله در لندن بود. این پرونده بهخوبی نشان داد که تصمیمات غیرکارشناسی در حوزه انرژی میتواند هزینههای سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد.
کارشناسان معتقدند ماجرای کرسنت نمادی از چیرگی تصمیمات سیاسی بر منطق اقتصادی است؛ جایی که منافع ملی قربانی فضای رقابتهای درونسیستمی شد. در نهایت، نه تنها پروژهای اقتصادی از دست رفت، بلکه جایگاه بینالمللی ایران در برخی محافل حقوقی و تجاری نیز تضعیف شد.
در مستند تازه منتشرشده، با استفاده از تصاویر آرشیوی و ویدیوهای اصلی مذاکرات، روند شکلگیری، توقف و دادرسی پرونده کرسنت بازخوانی میشود. این روایت تصویری فرصتی است برای مرور یکی از پرهزینهترین تجربههای اقتصادی-سیاسی ایران در دو دهه اخیر.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ