به گزارش اطلاع با ما ، واشنگتن : روابط دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو از دوستی نزدیک به نظارتی پدرانه رسیده است. از واداشتن نتانیاهو به عذرخواهی تا رد صریح طرح الحاق کرانه باختری، نشانهها حاکی از تغییر توازن قدرت میان آمریکا و اسرائیل است؛ تغییری که میتواند آینده مناسبات استراتژیک دو کشور را وارد مرحلهای تازه کند.
روابطی که روزگاری بر پایه اعتماد کامل و حمایت بیقید و شرط شکل گرفته بود، حالا رنگی از بیاعتمادی به خود گرفته است. دونالد ترامپ، که در دوره نخست ریاستجمهوریاش امتیازات بزرگی به تلآویو داد — از انتقال سفارت به اورشلیم گرفته تا بهرسمیتشناختن جولان — این روزها در نقش ناظر و حتی قیم ظاهر شده است. در رسانههای اسرائیل، این رفتار با طعنه «بیبیسیتینگ» لقب گرفته؛ اشارهای به نظارتی پدرانه بر نخستوزیری که دیگر در جایگاه «دوست برابر» نیست.
نقطه آغاز شکاف زمانی رقم خورد که اسرائیل بدون هماهنگی با واشنگتن، حملهای هوایی علیه ایران انجام داد. این اقدام که درست پس از توافق آتشبس غزه رخ داد، خشم ترامپ را برانگیخت. او این حمله را «بیاحترامی به تعهدات مشترک» خواند و دستور داد هماهنگیهای نظامی با تلآویو بازنگری شود. کارشناسان معتقدند از همانجا، نقش «فرماندهگری» ترامپ بر نتانیاهو تثبیت شد.
در دیداری که چند هفته بعد در کاخ سفید انجام شد، ترامپ از نتانیاهو خواست بهطور مستقیم با امیر قطر تماس بگیرد و بابت حمله نافرجام به مذاکرهکنندگان حماس عذرخواهی کند. این رخداد بیسابقه در تاریخ روابط آمریکا و اسرائیل، از نگاه ناظران نشاندهنده آغاز دورهای است که در آن واشنگتن تصمیمگیر نهایی درباره منافع تلآویو شده است. ترامپ حتی در گفتوگویی با مجله تایم، درباره احتمال آزادی مروان برغوثی — چهره محبوب فلسطینی — گفت: «من تصمیم خواهم گرفت.» جملهای که بازتابدهنده رابطهای نابرابر و مبتنی بر اقتدار یکجانبه است.
دونالد ترامپ با صراحتی کمسابقه، طرح الحاق کرانه باختری را رد کرده و هشدار داده است در صورت اجرای این طرح، اسرائیل «تمام حمایت آمریکا» را از دست خواهد داد. این موضع، به باور تحلیلگران، نقطه عطفی در سیاست خاورمیانهای واشنگتن است؛ چرا که برای نخستینبار رئیسجمهور آمریکا نه در کنار اسرائیل، بلکه بالای سر آن ایستاده است.
در میدان سیاست و امنیت نیز اثر این تغییر کاملاً محسوس است. پس از کشتهشدن دو سرباز اسرائیلی در اکتبر، تلآویو تصمیم گرفت کمکهای بشردوستانه به غزه را متوقف کند، اما تنها چند ساعت بعد، این تصمیم لغو شد. رسانههای عبریزبان نوشتند: «دستور از واشنگتن آمد.» نشانهای از آنکه آمریکا اکنون افسار مدیریت بحران غزه را در دست دارد.
تحلیلگران اسرائیلی بر این باورند که رابطه کنونی دو کشور وارد مرحله «بازتعریف قدرت» شده است؛ جایی که ترامپ میکوشد میان حمایت نظامی و کنترل سیاسی توازن برقرار کند. اگرچه همچنان از اسرائیل دفاع میکند، اما دیگر از آن همراهی بیقید و شرط دوران نخست خبری نیست. پرسش اصلی این است: این رابطه تا کجا دوام خواهد آورد و چه کسی زودتر از پا درمیآید؛ قیم یا تابع؟
روابط آمریکا و اسرائیل در دوران جدید ریاستجمهوری ترامپ بهسوی نوعی نابرابری پنهان حرکت میکند. اسرائیل همچنان متحد اصلی واشنگتن است، اما جایگاه تصمیمگیر در اختیار کاخ سفید قرار گرفته است. اگر این روند ادامه یابد، دوران جدیدی از روابط استراتژیک آغاز خواهد شد که در آن نتانیاهو دیگر فرمانده نیست، بلکه فرمانپذیر است.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
