خط سفید و سایه فیلترینگ؛ مطالبه تازه برای پایان تبعیض دیجیتال

به گزارش اطلاع با ما ، فیلترینگ: اختلاف‌های تازه درباره فیلترینگ پس از ماجرای «سیم‌کارت‌های سفید» بار دیگر موضوع تبعیض در دسترسی به شبکه‌های اجتماعی را پررنگ کرده است. نمایندگان موافق رفع فیلتر تأکید می‌کنند که ادامه وضعیت فعلی فشار اقتصادی بر مردم وارد می‌کند و تنها به سود مافیای فیلترشکن است. آنان خواستار بازگشت تصمیم‌گیری به نهادهای منتخب مردم و ایجاد رقابت سالم میان پلتفرم‌های داخلی و خارجی هستند.

خط سفید و سایه فیلترینگ؛ مطالبه تازه برای پایان تبعیض دیجیتال

بحث رفع محدودیت از شبکه‌های اجتماعی بار دیگر در مرکز توجه افکار عمومی قرار گرفته است؛ این‌بار نه فقط به‌خاطر وعده‌های انتخاباتی، بلکه به دلیل شکل‌گیری تبعیضی آشکار در دسترسی کاربران. ماجرای «سیم‌کارت‌های سفید» که امکان عبور از فیلتر را بدون نیاز به ابزارهای دورزننده فراهم می‌کنند، پرسش‌های جدی درباره عدالت ارتباطی ایجاد کرده است.

اقتصاد مردم؛ قربانیِ فیلترهای بی‌اثر

با وجود آنکه شبکه‌های اجتماعی به بخش جدایی‌ناپذیر از کسب‌وکارهای خرد و خانگی تبدیل شده‌اند، محدودیت‌های موجود همچنان پابرجاست. بسیاری از زنان سرپرست خانوار، تولیدکنندگان کوچک و فروشندگان محلی از همین پلتفرم‌ها برای معرفی و ارسال محصولاتشان استفاده می‌کنند. ادامه فیلترینگ، به‌جای ایجاد امنیت یا نظم، هزینه‌های روزافزونی را به خانوارها تحمیل کرده است.

تبعیض دیجیتال؛ از سیم‌کارت سفید تا فیلترشکن‌های میلیونی

درحالی‌که مردم مجبور به پرداخت هزینه برای فیلترشکن هستند، گروهی از کاربران—including برخی مقامات و نهادها—بدون محدودیت از همان پلتفرم‌ها استفاده می‌کنند. این دوگانگی نه تنها اعتماد اجتماعی را فرسوده، بلکه نشان می‌دهد فیلترینگ عملاً بی‌اثر شده و تنها جیب فروشندگان فیلترشکن را پر می‌کند.

قدرت مافیا یا ضعف سیاستگذاری؟

برخی نمایندگان مجلس گردش مالی بازار فیلترشکن‌ها را ده‌ها هزار میلیارد تومان برآورد می‌کنند؛ رقمی که به گفته آنان اجازه نمی‌دهد مخالفان رفع فیلتر به‌سادگی عقب‌نشینی کنند. از نگاه این نمایندگان، تداوم این وضعیت کشور را در مسیری مشابه صنعت خودروی دهه‌های گذشته قرار می‌دهد: انحصار، سودجویی و عقب‌ماندگی.

انتظار افکار عمومی از دولت و مجلس

گرچه سازوکار رفع فیلتر در اختیار شورای عالی فضای مجازی است، بسیاری از نمایندگان معتقدند تصمیم‌گیری درباره چنین موضوعی باید در اختیار نهادهای منتخب مردم باشد. واگذاری بخش بزرگی از تصمیمات کلیدی به شوراهای بالادستی، عملاً نقش قوه مقننه را کمرنگ کرده و نارضایتی سیاسی ایجاد کرده است.

راه‌حل چیست؟ رقابت سالم یا کنترل دستوری؟

نمایندگان موافق رفع فیلترینگ تأکید دارند که مدیریت فضای مجازی بدون افراط و تفریط ممکن است: هم با تعامل با پلتفرم‌های خارجی برای افزایش امنیت و پاسخگویی، و هم با تقویت پلتفرم‌های داخلی در فضایی کاملاً رقابتی. تجربه‌های اخیر نیز نشان داده است اعمال محدودیت، نه امنیت می‌آفریند و نه مانع نفوذ می‌شود؛ بلکه صرفاً پیچیدگی‌ها را بیشتر می‌کند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام