تهران بی‌آب نیست؛ بی‌برنامه است / راه نجات پایتخت از دل طبیعت می‌گذرد

به گزارش اطلاع با ما ، تهران : تهران کم‌آب نیست؛ ناتوان از نگه‌داشتن آب است. با تکمیل ۸۰۰ سازه آبخیزداری، تقویت پوشش گیاهی و کاهش مصرف، پایتخت می‌تواند سالانه صدها میلیون مترمکعب آب را در دل زمین ذخیره کند و از بحران خارج شود. راه نجات تهران در خود طبیعت است.

تهران؛ شهری که آب دارد اما آن را از دست می‌دهد

بحران آب در پایتخت، کمتر از آنکه ناشی از کمبود بارش باشد، حاصل ضعف مدیریت و ناتوانی در حفظ آب‌های سطحی است. بخش بزرگی از بارش‌ها یا در قالب رواناب از شهر خارج می‌شود یا پیش از نفوذ به زمین، تبخیر می‌گردد. آنچه تهران کم دارد «برنامه» است، نه «باران».

ظرفیت پنهان ۱۶ حوزه آبریز؛ گنجی که خاک می‌خورد

دامنه‌های جنوبی البرز، ۱۶ حوزه آبریز فعال را در خود جای داده‌اند؛ حوزه‌هایی که در صورت مدیریت اصولی، می‌توانند سالانه صدها میلیون مترمکعب آب را به سفره‌های زیرزمینی تهران بازگردانند.
تا امروز تنها ۱۲۰۰ سازه آبخیزداری در این مناطق اجرا شده، در حالی که ظرفیت واقعی دست‌کم ۲۰۰۰ سازه است. ساخت ۸۰۰ سازه باقی‌مانده می‌تواند تهران را به مرحله‌ای تازه از امنیت آبی برساند.

ذخیره‌سازی آب زیر زمین؛ راهکاری بدون تبخیر

برآوردها نشان می‌دهد اجرای این ۸۰۰ سازه در مدت سه ماه—در صورت بارش‌های معمول پاییز و زمستان—می‌تواند حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب آب را مستقیماً وارد آبخوان‌ها کند. برخلاف سدها، این ذخیره‌سازی تبخیری ندارد و سال به سال در دل زمین باقی می‌ماند.

آبخیزداری در برابر انتقال آب؛ کدام به‌صرفه‌تر است؟

مقایسه اقتصادی نشان می‌دهد که آبخیزداری برای تهران کمتر از یک‌سوم هزینه انتقال آب از طالقان خرج برمی‌دارد، اما در مقابل، دست‌کم دو برابر آب بیشتری را در سفره‌های زیرزمینی ذخیره می‌کند.
به بیان ساده، آبخیزداری امنیت پایدار می‌سازد، نه وابستگی دائمی به انتقال آب.

جنگل‌ها و مراتع؛ آبخیزداران خاموش

پوشش گیاهی نقشی فراتر از زیبایی دارد. هر هکتار جنگل هزاران مترمکعب فرصت نفوذ آب ایجاد می‌کند و هر هکتار مرتع صدها مترمکعب. بنابراین ترمیم طبیعت، در واقع تقویت زیرساخت طبیعی ذخیره آب است.
طرح «کاشت یک میلیارد درخت» که سالانه حدود ۲۵۰ میلیون نهال در کشور می‌کارد، بخش مهمی از این مأموریت را بر دوش می‌کشد، به‌خصوص در نواحی بالادست حوزه‌های آبریز تهران.

۶۰ درصد آب کشور از دل زمین برمی‌خیزد

ایران کشوری خشک است و بخش عمده آب مصرفی آن از آبخوان‌ها برداشت می‌شود. تداوم برداشت بدون تغذیه، کشور را به سمت فرونشست، فروچاله و کسری آب شرب می‌برد. تقویت آبخوان‌ها یک انتخاب نیست؛ یک ضرورت استراتژیک است.

فناوری و مردم؛ دو بازوی گمشده مدیریت آب

کمبود نیروهای حفاظتی در حوزه منابع طبیعی، سال‌هاست روند احیا را کند کرده اما فناوری‌های نو، پهپادها، سامانه‌های پایش و مشارکت روستاییان می‌تواند این شکاف را تا حد زیادی جبران کند.

احیای آبخوان‌ها بدون مشارکت مردم و ابزارهای نوین ممکن نیست.

مصرف آب در تهران؛ یک اصلاح ساده اما حیاتی

سرانه مصرف آب در تهران حدود دو برابر استاندارد جهانی است. اگر مصرف شهروندان از ۲۵۰ لیتر به حدود ۱۳۰ لیتر کاهش پیدا کند، تهران از وضعیت اضطرار خارج خواهد شد.

مدیریت مصرف و مدیریت منابع، دو لبه یک قیچی‌اند.

پایتخت چگونه می‌تواند دوباره «نفس بکشد»؟

مجموعه‌ای از گام‌های ساده اما حیاتی می‌تواند تهران را نجات دهد:
ساخت سازه‌های آبخیزداری، احیای طبیعت، همکاری مردم و اصلاح الگوی مصرف.
راه‌حل‌ها پیچیده نیستند؛ کافی است اجازه دهیم طبیعت، نقش طبیعی خود را بازی کند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام