به گزارش اطلاع با ما ، مکانیسم ماشه: بازار سرمایه ایران در آغاز شهریورماه تحت تأثیر شدید تحولات سیاسی و فعالشدن مکانیسم ماشه، با سقوط شاخصها و افزایش صفهای فروش مواجه شد. کارشناسان هشدار میدهند که در صورت بازگشت تحریمها، صنایع ارزآور و استراتژیک کشور همچون پتروشیمی، پالایش، فولاد و کانیهای فلزی پاشنهآشیل بورس خواهند بود.
شنبه ۸ شهریور ۱۴۰۴، بازار سهام ایران یکی از پرتنشترین روزهای خود را تجربه کرد. آغاز رسمی روند فعالسازی مکانیسم ماشه توسط سه کشور اروپایی عضو برجام، به سرعت فضای روانی بورس را تحتالشعاع قرار داد و شاخص کل با سقوط ۳۵ هزار و ۳۴۴ واحدی به سطح ۲ میلیون و ۳۹۵ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز بیش از ۷ هزار واحد افت کرد و به کانال ۷۵۳ هزار واحدی رسید.
در نخستین ساعات معاملات، فشار فروش در نمادهای بزرگ باعث شد ارزش صفهای فروش از سه همت عبور کند، در حالی که صفهای خرید تنها ۴۷۰ میلیارد تومان ارزش داشت. این وضعیت نشان داد که سرمایهگذاران بیش از آنکه به عملکرد مالی شرکتها توجه کنند، به تحولات سیاسی و ریسکهای ناشی از بازگشت تحریمها واکنش نشان دادهاند.
مکانیسم ماشه در چارچوب قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل تعریف شده و میتواند به بازگشت تحریمهای بینالمللی علیه ایران منجر شود. این موضوع نگرانی گستردهای در بین فعالان بازار سرمایه ایجاد کرده است، بهویژه در شرایطی که اقتصاد داخلی با تورم بالا، کاهش ارزش ریال و افت اعتماد سرمایهگذاران روبهروست.
بازار ارز نیز همزمان با بورس ناآرام شد و نرخ دلار آزاد بار دیگر از مرز ۱۰۰ هزار تومان عبور کرد. این جهش قیمتی علاوه بر تشدید انتظارات تورمی، بر هزینههای تولید صنایع نیز تأثیر گذاشت. افزایش نرخ ارز در ظاهر میتواند درآمد صادراتی شرکتها را بیشتر کند، اما به دلیل وجود محدودیتهای بانکی و چندنرخی بودن ارز، سودآوری واقعی آنها به شدت تحت فشار خواهد بود.
فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار سهام، در گفتوگو با اقتصاد۲۴ تأکید کرد: «بازار سرمایه استحکام لازم را از منظر متغیرهای سیاسی، ژئوپولتیک و نظامی ندارد. صنایع ارزآور و استراتژیک کشور، یعنی پتروشیمی، پالایش، فولاد و کانیهای فلزی و غیرفلزی، پاشنهآشیل اصلی بازار هستند. در صورت تداوم و گسترش تحریمها، این صنایع بیشترین آسیب را خواهند دید.»
او با اشاره به کاهش حاشیه سود شرکتهای بزرگ افزود: «میانگین سودآوری عملیاتی در صنایع اصلی از ۱۶ درصد به حدود ۱۳ تا ۱۴ درصد رسیده است. افزایش نرخ ارز اگرچه بخشی از هزینهها را جبران میکند، اما به دلیل محدودیتهای صادراتی و فشار هزینههای داخلی، در نهایت به کاهش درآمد و افت شاخصها منجر میشود.»
کارشناسان معتقدند در هفتههای پیشرو، بازار سهام ایران به شدت تحت تأثیر اخبار مربوط به نشست شورای امنیت درباره مکانیسم ماشه قرار خواهد داشت. هرگونه تغییر در فضای سیاسی، میتواند به سرعت مسیر بورس را دگرگون کند؛ از بازگشت بخشی از اعتماد تا تشدید خروج نقدینگی.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
