بحران صنعت فرش ایران؛ قاچاق، نبود بیمه و قوانین فرسوده، میراث ملی را تهدید می‌کند

به گزارش اطلاع با ما  بحران صنعت فرش ایران/صنعت فرش دستباف ایران با بحران‌های عمیقی همچون قاچاق فرش‌های افغانستانی، بی‌توجهی به بیمه قالیبافان، موانع قانونی برای بازگشت فرش‌های صادراتی و مهاجرت مرمت‌کاران مواجه شده است؛ چالش‌هایی که در صورت بی‌توجهی دولت و مجلس، می‌تواند یکی از ارزشمندترین میراث فرهنگی ایران را به ورطه نابودی بکشاند.

**بحران صنعت فرش ایران؛ تهدیدی جدی برای یک میراث ملی**

صنعت فرش دستباف، نماد هنر، فرهنگ و تاریخ ایرانیان، این روزها درگیر بحرانی جدی شده است؛ بحرانی که ترکیبی از قاچاق، بی‌توجهی قانونی، نبود حمایت‌های بیمه‌ای و مهاجرت نیروی متخصص است. اگر تدبیری فوری برای آن اندیشیده نشود، آینده این صنعت اصیل و فرهنگی در معرض تهدید جدی قرار خواهد گرفت.

**قاچاق فرش افغانستان؛ تهدیدی برای بازار داخلی**

در سال‌های اخیر، فرش‌های تولید افغانستان به‌طور گسترده و بی‌ضابطه از مرزهای شرقی وارد بازار ایران شده‌اند. این فرش‌ها با ظاهری شبیه به فرش ایرانی اما قیمت پایین‌تر، عملاً جای فرش‌های ایرانی را در بازار گرفته‌اند. حتی برخی از این کالاها با جعل برند ایرانی، به بازارهای جهانی نیز صادر می‌شوند؛ اقدامی که اعتبار برند فرش ایران را خدشه‌دار کرده است.

**بی‌توجهی به بیمه قالیبافان؛ آسیب به معیشت هزاران خانواده**

یکی از مشکلات ساختاری در صنعت فرش، بی‌توجهی به بیمه قالیبافان است. با وجود وعده‌های چندساله و تصویب قوانین مرتبط، در هیچ‌یک از بودجه‌های سنواتی دولت، ردیف مشخصی برای پوشش بیمه‌ای این قشر دیده نمی‌شود. کارشناسان هشدار می‌دهند که غفلت در این زمینه منجر به بیکاری گسترده، مهاجرت از روستاها به شهرها و فشار مضاعف بر ساختار اقتصادی کشور خواهد شد.

**قوانین گمرکی مانع بازگشت فرش ایرانی**

طبق قوانین فعلی گمرک، بازگشت فرش‌های ایرانی که قبلاً صادر شده‌اند، مشروط به عدم استفاده و عدم انجام عملیات ترمیمی است. این قانون، مانع بزرگی برای بازیابی و صادرات مجدد فرش‌های ارزشمند ایرانی شده و فرصت‌های اقتصادی و شغلی زیادی را از بین برده است. مرمت‌کاران ایرانی در نبود کار، ناچار به مهاجرت به کشورهایی همچون ترکیه و پاکستان شده‌اند.

**مهاجرت مرمت‌کاران؛ خروج نخبگان هنری کشور**

به‌دلیل نبود بستر مناسب برای فعالیت مرمت‌کاران فرش در ایران، بسیاری از این متخصصان به کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند. این خروج سرمایه انسانی، نشانه‌ای آشکار از نبود برنامه‌ریزی برای حفظ و استفاده از نیروی کار ماهر در صنعت فرش ایران است.

**ضرورت اصلاح قوانین و تدوین بسته نجات فرش دستباف**

تمامی شواهد حاکی از آن است که صنعت فرش ایران در شرایط بحرانی به‌سر می‌برد. اگر دولت و مجلس هرچه سریع‌تر وارد عمل نشوند و برای این صنعت اصیل و اشتغال‌زا، بسته‌ای جامع از اصلاح قوانین، بیمه، تسهیلات مالی و تسهیل صادرات تدوین نکنند، آینده فرش ایرانی در هاله‌ای از ابهام قرار خواهد گرفت.

**جمع‌بندی؛ نجات فرش ایران یعنی نجات هویت فرهنگی کشور**

فرش دستباف تنها یک کالای صادراتی نیست؛ این صنعت، نماد هنر، تاریخ، و هویت فرهنگی ایران در سطح جهانی است. احیای این صنعت، احیای اقتصاد روستایی، جلوگیری از مهاجرت، حفظ اشتغال و تقویت صادرات غیرنفتی است. مسئولان باید این هشدار را جدی بگیرند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام