بحران دارو زیر فشار گرانی و کمبود؛ درمانی که از دسترس خارج می‌شود

به گزارش اطلاع با ما ، بحران دارو: افزایش مداوم قیمت دارو، کمبود اقلام حیاتی و اختلال در عملکرد بیمه‌ها، تهیه دارو را برای بسیاری از بیماران به تجربه‌ای فرسایشی تبدیل کرده است؛ تجربه‌ای که از داروخانه‌های مرکزی تهران تا محله‌های کم‌برخوردار تکرار می‌شود و نشان می‌دهد بحران دارو به یکی از ملموس‌ترین نمودهای فشار معیشتی تبدیل شده است.

دارو؛ تلاقی بحران اقتصادی و سلامت

بیمارشدن، علاوه بر رنج جسمی، امروز با اضطراب مالی گره خورده است. دارو دیگر فقط یک کالای درمانی نیست؛ نقطه اتصال مشکلات اقتصادی، ناتوانی بیمه‌ها، اختلال در توزیع و فشار تحریم‌هاست. بسیاری از بیماران، حتی زمانی که دارو در داروخانه موجود است، توان خرید آن را ندارند و مجبور به حذف بخشی از نسخه یا تعویق درمان می‌شوند.

داروخانه‌های شلوغ و نسخه‌های ناقص

در داروخانه‌های دولتی و مراکز پخش داروهای خاص، صف‌های طولانی به تصویر روزمره تبدیل شده است. برخی بیماران ساعت‌ها منتظر می‌مانند، بی‌آنکه مطمئن باشند داروی موردنیازشان به آن‌ها خواهد رسید. نبود توازن میان میزان تقاضا و عرضه، به‌ویژه در مورد آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای اعصاب، دیابت و سرطان، فشار مضاعفی بر بیماران وارد کرده است.

در این میان، مصرف خودسرانه برخی داروها نیز افزایش یافته؛ مسیری که هم بر کمبود دارو دامن می‌زند و هم سلامت عمومی را به خطر می‌اندازد.

بیمه‌های بدهکار، داروخانه‌های ناتوان

یکی از گره‌های اصلی بحران دارو، تأخیر طولانی بیمه‌ها در پرداخت مطالبات داروخانه‌هاست. داروخانه‌ها ماه‌ها منتظر تسویه حساب می‌مانند و همین موضوع باعث کاهش توان آن‌ها برای تأمین داروهای جدید می‌شود. در نتیجه، بسیاری از داروخانه‌های خصوصی ترجیح می‌دهند با نسخه‌های بیمه‌ای همکاری نکنند و بار اصلی به دوش داروخانه‌های دولتی بیفتد.

این چرخه معیوب، هم داروخانه‌ها را به مرز تعطیلی می‌کشاند و هم دسترسی بیماران را محدودتر می‌کند.

حذف درمان برای کاهش هزینه

افزایش قیمت دارو باعث شده بسیاری از بیماران همه اقلام نسخه خود را تهیه نکنند. ویتامین‌ها، مکمل‌ها و حتی بخشی از داروهای اصلی، قربانی اول گرانی هستند. این تصمیم اجباری، اثربخشی درمان را کاهش می‌دهد و گاهی به تشدید بیماری یا بازگشت آن منجر می‌شود.

در برخی داروخانه‌ها، این صحنه تکرار می‌شود: بیمار ابتدا قیمت را می‌پرسد و بعد خودش تصمیم می‌گیرد کدام دارو «قابل حذف» است.

داروهای کمیاب و نگرانی از آینده

کمبود داروهای خاص، به‌ویژه برای بیماران مزمن و صعب‌العلاج، خطرات جدی به همراه دارد. محدودیت‌های وارداتی، مشکلات ارزی و تأخیر در تأمین مواد اولیه، احتمال افزایش داروهای کمیاب یا نایاب را تقویت کرده است. نبود شفافیت درباره ذخایر استراتژیک دارو، این نگرانی‌ها را بیشتر می‌کند و بیماران را نسبت به آینده درمان خود نگران‌تر می‌سازد.

بازار سلامت زیر فشار معیشت

حتی بخش لوازم بهداشتی و مراقبتی داروخانه‌ها نیز از این وضعیت بی‌تأثیر نمانده است. بسیاری از خانواده‌ها خرید اقلامی مانند ضدآفتاب، شامپوهای درمانی و محصولات مراقبت پوست را به‌کلی کنار گذاشته‌اند. کاهش قدرت خرید، الگوی مصرف سلامت را تغییر داده و اولویت‌ها به سمت «حداقل بقا» سوق پیدا کرده است.

آنچه امروز در داروخانه‌ها دیده می‌شود، نشانه‌ای آشکار از فشار هم‌زمان اقتصادی و ساختاری بر نظام سلامت است؛ فشاری که از یک سو بیماران را میان گرانی و کمبود گرفتار کرده و از سوی دیگر داروخانه‌ها را با بدهی و ناتوانی در تأمین دارو روبه‌رو ساخته است. تا زمانی که اصلاحی جدی در چرخه تأمین، بیمه و قیمت‌گذاری دارو صورت نگیرد، نسخه‌ها پر خواهد ماند و جیب‌ها خالی‌تر.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام