به گزارش اطلاع با ما ، اسنپبک برجام: اسنپبک برجام، نقطه بازگشت تحریمها علیه ایران، نتیجه سالها کشمکش دیپلماتیک و خروج آمریکا از توافق هستهای است. از آغاز بحران هستهای و مذاکرات طولانی برجام تا خروج ترامپ و ناکامی اروپا، این مسیر پرتنش، اکنون دوباره پرونده هستهای را به مرکز بحران جهانی بازگردانده است.
اسنپبک برجام که این روزها خبرساز شده، نتیجه مسیری است که از تحریمهای اولیه و مذاکرات هستهای آغاز شد. خروج آمریکا از برجام و ناکامی اروپا در حفظ توافق، بار دیگر پرونده هستهای ایران را به یکی از مهمترین بحرانهای بینالمللی تبدیل کرده است.
داستان از تحریمهای اولیه و محرومیت ایران از رادیوداروها آغاز شد. تلاشهای داخلی برای خودکفایی هستهای و خرید تجهیزات از پاکستان، در نهایت در سال ۲۰۰۲ افشا شد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی موضوع را به یک بحران جهانی تبدیل کرد. تحریمها شدت گرفت و پرونده ایران به شورای امنیت رفت.
مذاکرات برجام یکی از پیچیدهترین توافقهای دیپلماتیک تاریخ بود که با مشارکت ۶ قدرت جهانی شکل گرفت. این توافق، ایران را از ۶ قطعنامه شورای امنیت خارج کرد و امیدها برای بازگشت به روابط عادی بینالمللی را زنده نمود. اما نبود زیرساختهای اقتصادی داخلی و فشار تندروها از همان ابتدا چالشساز شد.
با روی کار آمدن دونالد ترامپ در سال ۲۰۱۸، آمریکا از برجام خارج شد و تحریمهای سنگین بازگشتند. این اقدام، مسیر فروپاشی توافق را هموار کرد و تلاشهای اروپا برای حفظ آن، از جمله ابزار «اینستکس»، ناکام ماند.
اختلافات سیاسی داخلی در ایران نیز مانع پیشرفت مذاکرات تکمیلی شد. مخالفتها با دولت روحانی و امید به تغییر دولت سیزدهم، از عوامل توقف گفتوگوها بود. با طولانی شدن روند، برجام عملاً نفسهای آخر را میکشید و زمینه برای مکانیسم ماشه فراهم شد.
در شهریور ۱۴۰۴، سه کشور اروپایی با استناد به بندهای برجام، درخواست فعالسازی اسنپبک را ارائه دادند. این اقدام میتواند تحریمها را بدون نیاز به وتو بازگرداند و فشارهای سیاسی و اقتصادی شدیدی را به همراه داشته باشد. در عین حال، این تصمیم اعتبار اروپا بهعنوان میانجی را زیر سؤال برده و خطر واکنشهای شدید ایران، از جمله خروج از NPT، را افزایش داده است.
اسنپبک برجام یادآور آن است که توافقهای بینالمللی بدون اعتماد متقابل و پایبندی طرفین پایدار نمیمانند. بازگشت به نقطه آغاز بحران هستهای نشان میدهد که بدون سازوکارهای شفاف و تضمینهای عملی، دیپلماسی بهتنهایی نمیتواند از فروپاشی توافقها جلوگیری کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
