چند بار دیگر باید گرانی را «منطقی» بدانیم؟ / از لبنیات و مرغ تا اینترنت و خودرو، تورم بی‌مهار زیر سایه توجیه‌های تکراری

به گزارش اطلاع با ما ، گرانی : سعیده زمانی–  گرانی در ایران دیگر نه اتفاق، بلکه روندی دائمی شده است. هر وزیر توجیهی دارد؛ یکی از «منطقی بودن» می‌گوید و دیگری از «ضرورت اصلاح قیمت‌ها». اما در عمل، سبد غذایی، خدمات و حتی اینترنت مردم روزبه‌روز گران‌تر می‌شود و زندگی برای خانوار ایرانی سخت‌تر از همیشه است.

گرانی‌های بی‌پایان زیر سایه توجیه

دولت در حالی از مهار تورم سخن می‌گوید که واقعیت بازار چیز دیگری است. از اینترنت گرفته تا لبنیات و خودرو، قیمت‌ها چند بار در طول سال افزایش یافته‌اند. در حالی که مسئولان هر کدام دلیلی برای این افزایش‌ها ارائه می‌کنند، فشار اصلی همچنان بر دوش مردم باقی مانده است.

لبنیات، گوشت و برنج؛ تورم در سفره مردم

قیمت لبنیات، برنج و گوشت در ماه‌های اخیر چندین بار تغییر کرده است. با اینکه دولت ادعا می‌کند ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی اختصاص داده، اما در بازار خبری از کاهش قیمت نیست. آمار رسمی نشان می‌دهد قیمت نان و غلات تا ۹۸ درصد، میوه تا ۹۴ درصد و سبزیجات تا ۷۷ درصد نسبت به پارسال افزایش یافته‌اند. این یعنی خانوارهای کم‌درآمد بیش از هر زمان دیگری زیر فشار معیشتی قرار دارند.

خودرو، اینترنت و خدمات شهری در مسیر گرانی

در حالی که انتظار می‌رفت دولت در برابر افزایش قیمت خودرو مقاومت کند، مجوز گرانی صادر شد. ایران‌خودرو محصولاتش را تا ۲۳۰ میلیون تومان گران کرد و سایپا نیز با افزایش ۳۱ درصدی قیمت‌ها همراه شد. هم‌زمان زمزمه افزایش ۷۵ درصدی تعرفه اینترنت به گوش می‌رسد. حتی خدمات شهری و حمل‌ونقل نیز از گرانی در امان نمانده‌اند.

آمار رسمی از تورمی که مردم هر روز حس می‌کنند

مرکز آمار ایران اعلام کرده شاخص قیمت مصرف‌کننده در مهر ۱۴۰۴ به عدد ۴۰۳/۸ رسیده است؛ یعنی قیمت‌ها از سال ۱۴۰۰ تاکنون بیش از چهار برابر شده‌اند. تورم ماهانه ۵ درصدی و تورم نقطه‌به‌نقطه نزدیک به ۴۹ درصد نشان می‌دهد گرانی نه‌تنها متوقف نشده، بلکه سرعت بیشتری گرفته است.

تورم فقرا بیشتر از ثروتمندان

بر اساس گزارش مرکز آمار، تورم سالانه برای دهک‌های کم‌درآمد ۴۰/۱ درصد و برای دهک‌های ثروتمند ۳۸/۲ درصد بوده است. علت روشن است: خانوارهای فقیر بخش عمده درآمد خود را صرف خوراکی‌ها می‌کنند و چون مواد غذایی بیشترین رشد قیمت را دارند، بیشترین آسیب را هم می‌بینند. در مقابل، طبقات بالاتر که سهم کمتری از هزینه‌شان مربوط به خوراکی‌هاست، فشار کمتری حس می‌کنند.

اجاره‌خانه و هزینه‌های روزمره؛ فشاری چندلایه

مسکن همچنان بزرگ‌ترین فشار اقتصادی را بر دوش مردم گذاشته است. اجاره‌خانه‌ها در یک سال گذشته جهش چشمگیری داشته‌اند و بسیاری از خانوارهای متوسط نیز دچار ناتوانی در پرداخت اجاره شده‌اند. به این فشار، هزینه‌های مدرسه، درمان، حمل‌ونقل و انرژی نیز اضافه شده و زندگی را برای طبقه متوسط به مرز شکنندگی رسانده است.

مجلس و هشدار درباره بی‌برنامگی اقتصادی

نمایندگان مجلس نیز از وضعیت موجود انتقاد دارند. آنها می‌گویند گرانی‌های بی‌ضابطه نتیجه نبود هماهنگی میان وزارتخانه‌های اقتصادی است. از نهاده‌های دامی در گمرک گرفته تا تصمیم‌های ارزی بانک مرکزی، هیچ هماهنگی مؤثری دیده نمی‌شود. حتی برخی نمایندگان هشدار داده‌اند که دهک‌های پایین در حال «به زانو درآمدن» هستند.

تورم؛ محبوب قاتل اقتصاد

کارشناسان می‌گویند بخشی از جامعه تورم را به اشتباه فرصتی برای افزایش ارزش دارایی‌ها می‌دانند، اما در واقع این محبوب ظاهری، قاتل واقعی اقتصاد است. تورم بالا باعث می‌شود قدرت خرید سقوط کند، طبقه متوسط کوچک شود و شکاف طبقاتی عمیق‌تر گردد.

راه نجات؛ سیاست‌های پایدار نه تصمیم‌های مقطعی

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که مهار تورم تنها با اصلاح ساختار بودجه، مدیریت نقدینگی و جلوگیری از ناترازی بانکی ممکن است. تا زمانی که رشد قیمت‌ها از رشد درآمد مردم پیشی بگیرد، هر سیاستی موقتی خواهد بود. جامعه ایران دیگر تاب وعده‌های بی‌ثمر ندارد؛ مردم ثبات می‌خواهند، نه توجیه تازه برای گرانی‌های قدیمی.

گرانی در ایران دیگر به موج تبدیل نشده، بلکه به جریان دائمی بدل شده است. هر روز بخشی از زندگی مردم گران‌تر می‌شود؛ از نان و لبنیات تا اینترنت و خودرو. در حالی که مسئولان همچنان از «منطقی بودن» افزایش قیمت‌ها سخن می‌گویند، مردم با واقعیت سخت سفره‌های خالی روبه‌رو هستند.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام