به گزارش اطلاع با ما ، اینستاگرام : با وجود فیلترینگ، اینستاگرام همچنان پرمخاطبترین شبکه اجتماعی ایران است؛ نشانهای از شکاف عمیق میان سیاستگذاری رسمی و واقعیت مصرف کاربران. شبکه ملی اطلاعات اگرچه در زیرساخت رشد کرده، اما در لایه محتوا و اقتصاد دیجیتال عقب مانده است. آینده حکمرانی فضای مجازی، نه در انسداد، بلکه در تنظیمگری هوشمند و تقویت اقتصاد محتوا رقم میخورد.
سالهاست سیاست رسمی بر کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی تأکید دارد، اما رفتار کاربران مسیر دیگری را انتخاب کرده است. اینستاگرام، با وجود فیلترینگ، همچنان اصلیترین بستر ارتباطی، اقتصادی و رسانهای کاربران ایرانی است؛ واقعیتی که نشان میدهد قدرت «انتخاب کاربر» از ابزارهای محدودکننده پیشی گرفته است.
شبکه ملی اطلاعات قرار بود ستون فقرات حکمرانی دیجیتال کشور باشد؛ پروژهای سهلایه شامل زیرساخت، سکو و محتوا. اگرچه در لایه زیرساخت پیشرفتهایی حاصل شده، اما لایه محتوا که مستقیماً با تجربه کاربر و اقتصاد دیجیتال سروکار دارد، همچنان عقب مانده است. نبود پلتفرمهای جذاب، اقتصاد پایدار محتوا و تجربه کاربری رقابتی، این لایه را به حلقه ضعیف زنجیره تبدیل کرده است.
هدفگذاری سهم ۷۰ درصدی محتوای داخلی، در ظاهر بلندپروازانه است، اما در عمل با یک خلأ جدی مواجه است: نبود داده شفاف. وقتی تعریف روشنی از «محتوای داخلی» و ابزار دقیقی برای سنجش آن وجود ندارد، این عدد بیشتر شبیه آرزوست تا شاخص سیاستی قابل ارزیابی.
کاربران پلتفرمها را نه با دستور، بلکه با تجربه انتخاب میکنند. تنوع محتوا، امکان دیده شدن، شبکه اجتماعی گسترده و مدل درآمدی روشن، عواملی هستند که اینستاگرام را به مقصد اصلی کاربران و تولیدکنندگان تبدیل کردهاند. در مقابل، بسیاری از سکوهای داخلی هنوز نتوانستهاند چرخه اقتصادی جذابی برای تولید محتوا ایجاد کنند.
محدودسازی دسترسی، نهتنها وابستگی کاربران را کاهش نداده، بلکه به رشد فیلترشکنها، ناامنی دادهها و شکلگیری اقتصاد غیررسمی منجر شده است. نتیجه، شکافی عمیق میان سیاست رسمی و واقعیت روزمره کاربران است؛ شکافی که هر روز پرهزینهتر میشود.
وعده رفع فیلترینگ، یکی از مهمترین آزمونهای دولت جدید است. این وعده تنها یک تصمیم فنی نیست، بلکه مستقیماً با اعتماد عمومی، اقتصاد دیجیتال و آینده حکمرانی فضای مجازی گره خورده است. موفقیت در این مسیر، نیازمند عبور از سیاست انسداد و حرکت به سمت تنظیمگری هوشمند و مبتنی بر واقعیتهای مصرف کاربران است.
توسعه واقعی زیستبوم دیجیتال، بدون تقویت اقتصاد محتوا ممکن نیست. حمایت از تولیدکنندگان، شفافسازی مدلهای درآمدی، رقابتی کردن سکوهای داخلی و پذیرش منطق انتخاب کاربر، پیشنیازهای کاهش وابستگی به پلتفرمهای خارجی هستند. بدون این اصلاحات، هیچ محدودیتی نمیتواند مسیر مصرف کاربران را تغییر دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
