به گزارش اطلاع با ما ، خانوار: در سالهای اخیر، فشار اقتصادی دیگر تنها محدود به دهکهای پایین جامعه نبوده و نشانههای آن بهوضوح در سبک زندگی طبقه متوسط نیز دیده میشود. خانوارهایی که زمانی توان برنامهریزی برای خرید خانه، سفر، پسانداز یا ارتقای کیفیت زندگی داشتند، اکنون بیش از گذشته با محدودیتهای اقتصادی روبهرو شدهاند.
کارشناسان اقتصادی معتقدند طبقه متوسط ایران بیش از آنکه با یک سقوط ناگهانی مواجه باشد، در حال تجربه نوعی فرسایش تدریجی در کیفیت زندگی و توان اقتصادی است؛ روندی که آثار آن بهتدریج در مصرف، سرمایهگذاری خانوار و حتی تصمیمهای مهم زندگی نمایان شده است.
یکی از مهمترین نشانههای فشار اقتصادی، حذف تدریجی هزینههای غیرضروری از سبد خانوار است. بسیاری از خانوادهها هزینههایی مانند سفر، تفریحات فرهنگی، خرید پوشاک دورهای، رستوران و حتی آموزشهای غیردرسی را کاهش دادهاند.
در کنار این موضوع، تصمیمهایی مانند خرید مسکن، تعویض خودرو، ازدواج یا فرزندآوری نیز بیش از گذشته به تعویق افتاده است؛ مسئلهای که نشان میدهد نااطمینانی اقتصادی بر آیندهنگری خانوارها اثر مستقیم گذاشته است.
بخش زیادی از طبقه متوسط ایران را کارمندان، معلمان، بازنشستگان و حقوقبگیران تشکیل میدهند؛ گروههایی که درآمد آنها معمولاً با سرعت تورم رشد نمیکند.
اقتصاددانان میگویند تداوم تورم بالا باعث شده حتی خانوارهایی با شغل ثابت نیز نتوانند سطح زندگی چند سال گذشته خود را حفظ کنند. در عمل، افزایش قیمت کالاها و خدمات از رشد درآمدها پیشی گرفته و قدرت خرید واقعی بسیاری از خانوارها کاهش یافته است.
یکی دیگر از نشانههای تغییر وضعیت اقتصادی خانوارها، استفاده از وام یا فروش دارایی برای پوشش هزینههای جاری است. در شرایط عادی، وام معمولاً برای سرمایهگذاری یا خرید داراییهای مهم استفاده میشود، اما اکنون بخشی از خانوارها برای تأمین هزینههای روزمره به فروش طلا، برداشت از پسانداز یا دریافت وام روی آوردهاند.
کارشناسان معتقدند این روند میتواند حاشیه امنیت مالی طبقه متوسط را کاهش دهد و آسیبپذیری اقتصادی را در سالهای آینده افزایش دهد.
در گذشته زندگی در شهرهای کوچک به دلیل هزینههای پایینتر، مزیت اقتصادی محسوب میشد، اما افزایش قیمت مسکن، رشد هزینه حملونقل و یکسانتر شدن قیمت کالاها باعث شده فاصله هزینه زندگی میان شهرهای بزرگ و کوچک کاهش پیدا کند.
این در حالی است که سطح درآمد در بسیاری از شهرستانها همچنان پایینتر از کلانشهرهاست و همین مسئله فشار بیشتری به خانوارهای طبقه متوسط در شهرهای کوچک وارد کرده است.
اقتصاددانان تأکید میکنند طبقه متوسط معمولاً موتور اصلی مصرف، آموزش، سرمایه انسانی و ثبات اجتماعی در هر کشوری است. کاهش قدرت خرید این طبقه میتواند به کوچک شدن بازار مصرف، رکود در بخش خدمات و کاهش سرمایهگذاری خانوارها منجر شود.
از سوی دیگر، کاهش امید به آینده اقتصادی میتواند مهاجرت نخبگان، کاهش اعتماد اجتماعی و افزایش نااطمینانی نسبت به آینده را تشدید کند.
ادامه تورم بالا و رشد اقتصادی ضعیف، چشمانداز طبقه متوسط را با ابهام بیشتری روبهرو کرده است. بسیاری از تحلیلگران معتقدند اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، بخشی از طبقه متوسط ممکن است بهتدریج به سمت طبقات پایینتر اقتصادی سوق پیدا کند.
در مقابل، برخی کارشناسان بر این باورند که تقویت رشد اقتصادی، کنترل تورم و افزایش ثبات اقتصادی میتواند از سرعت فرسایش معیشتی بکاهد و بخشی از قدرت خرید ازدسترفته خانوارها را احیا کند.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
