به گزارش اطلاع با ما ، تغییر اولویتهای احتمالی دولت ترامپ در قبال ایران، تنگه هرمز را به یکی از مهمترین محورهای مذاکرات تبدیل کرده است؛ جایی که بازگشایی مسیر کشتیرانی میتواند در برابر پرونده هستهای به یک برگ تعیینکننده در مذاکرات تهران و واشنگتن تبدیل شود.
تنگه هرمز در میانه تنشهای ایران و آمریکا از یک مسیر حیاتی برای انتقال انرژی فراتر رفته و به یکی از مهمترین اهرمهای سیاسی در معادلات پایان جنگ تبدیل شده است. در شرایطی که پرونده هستهای همچنان یکی از اختلافات اصلی تهران و واشنگتن محسوب میشود، برخی تحلیلها از تغییر اولویتهای فوری دولت دونالد ترامپ حکایت دارند؛ تغییری که میتواند معادلات مذاکره را وارد مرحله تازهای کند.
پرونده هستهای ایران برای واشنگتن یک موضوع راهبردی و بلندمدت است، اما تنگه هرمز مسئلهای است که تبعات آن میتواند بلافاصله در بازارهای جهانی نمایان شود.
هرگونه اختلال جدی در عبور نفتکشها و کشتیهای تجاری از این آبراه، تنها ایران و کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ بلکه میتواند بازار انرژی، هزینه حملونقل دریایی و قیمت نفت را نیز دستخوش تغییر کند.
از همین رو، اگر هدف دولت آمریکا پایان سریع بحران باشد، بازگشت کشتیرانی به وضعیت عادی در هرمز میتواند به یک اولویت فوری تبدیل شود؛ حتی اگر حل کامل پرونده هستهای به مرحله بعد موکول شود.
برای رئیسجمهور آمریکا، پایان دادن به یک بحران خارجی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بتواند نتیجه آن را به افکار عمومی ارائه دهد.
بازگشایی تنگه هرمز چنین قابلیتی دارد. واشنگتن میتواند آن را بهعنوان نشانهای از موفقیت فشارهای سیاسی و نظامی خود معرفی کند، بدون اینکه الزاماً تمام اختلافات موجود با تهران را در همان مرحله حل کرده باشد.
در چنین سناریویی، پرونده هستهای همچنان روی میز باقی میماند، اما مسئله هرمز میتواند به عنوان نخستین گام برای خروج از بحران مورد استفاده قرار گیرد.
در مقابل، تهران نیز میداند که بازگشایی هرمز میتواند یکی از مهمترین اهرمهای چانهزنی آن باشد.
اگر این مسیر بدون دریافت تضمینهای مشخص از طرف مقابل باز شود، بخش قابلتوجهی از قدرت مذاکره ایران کاهش خواهد یافت. به همین دلیل، منطقی است که تهران بازگشایی هرمز را نه بهعنوان یک اقدام یکجانبه، بلکه بهعنوان بخشی از یک توافق متقابل دنبال کند.
در چنین معاملهای، موضوعاتی مانند توقف درگیری، رفع محدودیتهای اقتصادی، وضعیت داراییهای مسدودشده و تضمینهای مربوط به مرحله پس از جنگ میتواند در کنار مسئله هرمز قرار گیرد.
شاید مهمترین چالش در چنین مذاکراتی نه اصل توافق، بلکه ترتیب اجرای تعهدات باشد.
آمریکا ممکن است بخواهد ابتدا مسیر کشتیرانی باز شود تا زمینه برای کاهش تنش و گفتوگوهای بعدی فراهم شود. ایران نیز ممکن است خواهان دریافت تضمینهای اولیه باشد تا پس از بازگشایی هرمز، اهرمهای فشار خود را از دست ندهد.
این اختلاف در ترتیب اقدامات میتواند به یکی از دشوارترین بخشهای مذاکرات تبدیل شود.
حتی اگر تنگه هرمز به اولویت فوری واشنگتن تبدیل شده باشد، این موضوع به معنای کنار گذاشتن پرونده هستهای نیست.
برنامه هستهای ایران همچنان یکی از مهمترین مسائل امنیتی مورد توجه آمریکا و متحدانش خواهد بود. تفاوت احتمالی تنها در این است که واشنگتن ممکن است حل بحران هرمز را به عنوان یک هدف فوری و توافق هستهای را به عنوان موضوعی برای مذاکرات مرحله بعد دنبال کند.
این تفکیک میتواند امکان رسیدن به یک توافق موقت را افزایش دهد؛ توافقی که در آن ابتدا بحران فوری مدیریت شود و سپس درباره مسائل پیچیدهتر مذاکره صورت گیرد.
اهمیت تنگه هرمز برای ایران یک فرصت مهم ایجاد میکند، اما استفاده از این اهرم نیازمند محاسبه دقیق است.
داشتن یک برگ قدرتمند در مذاکره لزوماً به معنای امکان تحمیل تمام خواستهها نیست. اگر مطالبات دو طرف بیش از حد از یکدیگر فاصله داشته باشد، همین اهرم میتواند به جای نزدیک کردن طرفین، مذاکرات را دشوارتر کند.
بنابراین ارزش واقعی کارت هرمز زمانی مشخص میشود که بتوان آن را به یک توافق مرحلهای، متقابل و قابل اجرا تبدیل کرد.
در شرایط کنونی، شاید سؤال اصلی دیگر این نباشد که کدام طرف توان نظامی بیشتری دارد. مسئله مهمتر این است که هر طرف چگونه میتواند نقاط قوت خود را به امتیاز سیاسی تبدیل کند.
برای واشنگتن، بازگشت ثبات به مسیر انرژی و کشتیرانی میتواند راهی برای خروج از بحران باشد. برای تهران نیز هرمز میتواند اهرمی برای گرفتن تضمینها و امتیازات در مذاکرات باشد.
به همین دلیل، تنگه هرمز ممکن است در مقطع فعلی نقشی فراتر از یک آبراه استراتژیک داشته باشد و به یکی از اصلیترین محورهای چانهزنی میان ایران و آمریکا تبدیل شود.
اگر چنین روندی ادامه پیدا کند، پرونده هستهای ممکن است همچنان هدف بلندمدت واشنگتن باشد، اما هرمز به مسئله فوری و تعیینکننده تبدیل شود؛ تغییری که میتواند مسیر مذاکرات و حتی شکل توافق احتمالی برای پایان بحران را تحت تأثیر قرار دهد.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
