اینترنت ایران هنوز خارجی‌محور است؛ فاصله معنادار شبکه ملی با واقعیت مصرف

به گزارش اطلاع با ما ، اینترنت : با وجود هدف‌گذاری رسمی برای سهم ۷۰ درصدی خدمات محتوایی داخلی، آمارهای جدید نشان می‌دهد مصرف اینترنت کاربران همچنان به‌طور غالب به خدمات خارجی اختصاص دارد. فاصله میان سیاست‌های مصوب و رفتار واقعی کاربران، پرسش‌هایی جدی درباره کارآمدی راهبردهای فضای مجازی و اقتصاد دیجیتال ایجاد کرده است.

هدف‌گذاری روی کاغذ، واقعیت در عمل

در اسناد بالادستی فضای مجازی، افزایش سهم خدمات محتوایی داخلی به‌عنوان یکی از شاخص‌های اصلی استقلال دیجیتال تعریف شده است. هدف‌گذاری سهم ۷۰ درصدی مصرف داخلی قرار بود وابستگی به سکوهای خارجی را کاهش دهد، اما داده‌های جدید نشان می‌دهد مسیر طی‌شده با آنچه ترسیم شده بود، فاصله قابل‌توجهی دارد.

عددها چه می‌گویند؟

بررسی میانگین ترافیک عبوری از شبکه زیرساخت نشان می‌دهد سهم خدمات داخلی حدود یک‌سوم مصرف اینترنت است، در حالی که دوسوم ترافیک به خدمات خارجی اختصاص دارد. این اختلاف، تصویری روشن از ترجیحات کاربران ارائه می‌دهد؛ ترجیحاتی که با سیاست‌های محدودکننده یا حمایتی تغییر نکرده‌اند.

اینستاگرام و تلگرام؛ برندهایی فراتر از سیاست

ماندگاری و اوج مصرف اینستاگرام و تلگرام نشان می‌دهد رقابت در فضای دیجیتال بیش از آنکه به مسیرهای فنی وابسته باشد، به جذابیت محتوا، تجربه کاربری و شبکه مخاطبان گره خورده است. رشد برخی سکوهای داخلی، به‌ویژه در حوزه ویدئو، نتوانسته این شکاف را به‌طور معنادار کاهش دهد.

تمرکز اشتباه؛ ترافیک به جای محتوا

یکی از نقدهای اصلی گزارش مرکز پژوهش‌ها، غلبه نگاه «اقتصاد ترافیک» بر «اقتصاد محتوا» است. کاهش هزینه یا تسهیل دسترسی، بدون تقویت کیفیت و تنوع محتوا، الزاماً به مهاجرت کاربران منجر نمی‌شود؛ مسئله‌ای که در تجربه سال‌های اخیر به‌خوبی نمایان است.

چالش‌های ساختاری خدمات داخلی

ضعف نظام مالکیت فکری، نبود مدل‌های پایدار درآمدی، دشواری رقابت با بازیگران جهانی و کمبود داده‌های شفاف، از جمله موانعی هستند که رشد خدمات محتوایی داخلی را محدود کرده‌اند. این عوامل، انگیزه سرمایه‌گذاری و تولید محتوای حرفه‌ای را نیز کاهش می‌دهند.

راهی به جلو؛ سیاست‌گذاری مبتنی بر واقعیت

پیشنهادهای ارائه‌شده در گزارش، بر افزایش جذابیت محتوا، توسعه بازارهای صادراتی و ایجاد مدل‌های درآمدی پایدار تأکید دارد. موفقیت این مسیر، مستلزم پذیرش یک واقعیت ساده است: کاربران را نمی‌توان صرفاً با سیاست‌های دستوری به سمت خدمات داخلی سوق داد.

فاصله میان اهداف شبکه ملی اطلاعات و الگوی واقعی مصرف اینترنت، نشان‌دهنده نیاز به بازنگری در رویکردهای سیاست‌گذاری است. تقویت خدمات داخلی، بیش از هر چیز به اعتماد کاربران، کیفیت محتوا و رقابت‌پذیری واقعی نیاز دارد؛ مسیری که بدون اصلاح ساختاری، همچنان دور از دسترس خواهد بود.

این گزارش بر پایه بررسی‌های تحریریه اطلاع باما و مرور داده‌های منتشرشده در رسانه‌های کشور تنظیم شده است.

کانال اطلاع باما در تلگرام