به گزارش اطلاع با ما، توقف اسنپ بک: با امضای توافق قاهره بین ایران و آژانس، امیدهایی برای توقف اسنپ بک و تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ شکل گرفته است. اما آیا این اقدام در شرایط فعلی میتواند روند بازگشت تحریمها را متوقف کند؟ این گزارش ابعاد سیاسی و حقوقی موضوع را بررسی میکند.
تفاهم اخیر بین ایران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی در قاهره، دربردارنده همکاریهای فنی و شفافسازی موجودی اورانیوم ایران است. این توافق میتواند دو شرط از سه خواسته اروپاییها برای توقف اسنپ بک را محقق کند. با این حال، سؤال کلیدی این است: آیا این اقدام برای متوقف کردن روند بازگشت تحریمها کافی است؟
از نظر سیاسی، تحقق شروط سه کشور اروپایی (انگلیس، فرانسه و آلمان) به معنای آماده بودن بستر توقف اسنپ بک است. ایران نیز آمادگی خود را برای مذاکره با آمریکا اعلام کرده، که شرط سوم است. اما مسئله اصلی در ساختار حقوقی قطعنامه ۲۲۳۱ نهفته است؛ آیا بعد از ارسال نامه اعلام تخلف، راهی برای بازگشت وجود دارد؟
بر اساس بندهای ۱۱ و ۱۲ قطعنامه ۲۲۳۱، پس از آغاز فرآیند اسنپ بک، روند بازگشت تحریمها بهصورت خودکار انجام میشود و عملاً پس گرفتن نامه یا توقف آن دشوار است. حتی اگر اروپاییها بخواهند عقبنشینی کنند، برای تمدید ضربالاجل ۲۶ مهر (۱۸ اکتبر)، تصویب یک قطعنامه جدید در شورای امنیت لازم است.
مشکل اینجاست که آمریکا، هرچند دیگر عضو برجام نیست، اما همچنان عضو دائم شورای امنیت با حق وتو است. تجربه شکست آمریکا در اوت ۲۰۲۰ برای فعالسازی اسنپ بک به دلیل خروج از برجام، نشانهای از محدودیتهای آن بود. اما اگر قرار باشد قطعنامهای جدید برای تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ ارائه شود، آمریکا میتواند آن را وتو کند؛ چرا که وتو صرفاً برای اعضای دائم شورا محفوظ است، فارغ از عضویت در برجام.
با توجه به پیچیدگیهای حقوقی و احتمال بالای وتوی آمریکا، تنها راه مؤثر برای توقف اسنپ بک ممکن است از طریق تفاهم سیاسی میان اعضای اصلی شورا، از جمله آمریکا، چین، روسیه و سه کشور اروپایی حاصل شود. در این مسیر، گفتوگوهای پشتپرده و توافقات دیپلماتیک حیاتی خواهند بود.
توافق قاهره نشاندهنده تمایل ایران به همکاری است، اما توقف اسنپ بک فقط از مسیر تصمیم سیاسی شورای امنیت ممکن خواهد بود. بهویژه با توجه به نقش آمریکا، هرگونه تمدید یا توقف روند فعلی به رایزنیهای دیپلماتیک سطح بالا نیاز دارد. در غیر این صورت، بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران ممکن است به واقعیت تبدیل شود.
این گزارش بر پایه بررسیهای تحریریه اطلاع باما و مرور دادههای منتشرشده در رسانههای کشور تنظیم شده است.
Δ
